Fizyka Życia - definicje pojęć

Agresja
 

Definiens:

Wilson „O naturze ludzkiej”
Każdy fizyczny akt lub groźba dokonania aktu ograniczajacego wolność lub zmniejszajacego wartość przystosowawczą innego osobnika.

Wikipedia [200905]
Agresja (łac. aggresio – napaść) - zespół zachowań zmierzających do zmuszenia przeciwnika do odstąpienia od swoich zamiarów lub praw (np. chęć zawładnięcia terytorium lub zdobyczą). Agresja może stać się aktem fizycznej przemocy wobec przeciwnika (ofiary agresji) lub jedynie sygnalizacją możliwości dokonania takiego aktu. Na agresję składa się wiele różnych wzorców zachowań.

Ahankara
 

Definiens:

(termin zapożyczony z sanskrytu dosłownie „sprawca ja”). Zaburzenie postrzegania rzeczywistości przez istoty żywe spowodowane przez widzenie siebie jako głównego autorytetu - „to ja jestem tym wokół czego kręci się świat”.

Jak wiadomo obiektywna obserwacja nie jest możliwa, uniemożliwiają ją bowiem naturalne bariery obiektywnej obserwacji oraz właśnie ahankara - subiektywna bariera obiektywnej obserwacji.

Elementami ahankary są między innymi:

• pragnienie bycia nr 1,
• pragnienie krytykowania - a może rządzenia i mówienia innym tego co i jak mają robić,
• nieadekwatna reakcja na bycie krytykowanym - rozbieżność między wizją własnej doskonałości, a jej zewnętrznym odbiorem, [Patrz syndrom krytyki]
• koncepcja szczęścia, czyli gdzie szuka się szczęścia,
• pragnienie sławy,
• pragnienie szacunku,
• pragnienie prestiżu

bariera obiektywnej obserwacji

Altruizm
 

Definiens:
Zachowanie obiektu żywego skutkujące uszczupleniem jego własnych zasobów resergetycznych, a przynoszącym resergię (korzyści) innemu, bądź innym obiektom żywym.

Wilson "O naturze ludzkiej"
Samoniszczące zachowanie się, praktykowane ze względu na dobro innych. Altruizm może być w pełni racjonalny lub automatyczny i nieświadomy, również świadomy, lecz kierowany przez wrodzone reakcje emocjonalne.

Wilson "Socjobiologia"
Samodestrukcyjne zachowanie osobnika przynoszące korzyści innym.

Wikipedia [200905]
Altruizm (łac. alter - inny, drugi) - zachowanie w obrębie danego gatunku, w wyniku którego osobnik tak się zachowujący ponosi pewne koszty wobec innego, który z kolei zyskuje. Jest to jedno z typowych zachowań zwierzęcych zwiększających ich łączną wartość przystosowawczą.

Altruizm jest przykładem ortogonalnego konwertera resergii, obniżającego resergię indywidualną na rzecz zwiększenia resergii grupowej. Elementem mu przeciwstawnym jest pomoc społeczna.

Analiza populacyjna
 

Definiens:

Całokształt działań mający na celu budowę nabardziej dokładnego modelu badanej populacji. Głównymi metodami analizy populacyjnej są poszukiwania właściwości emergentnych i concidentnych oraz rachunek populacyjny

W roku 2011 jakaś osoba publiczna wypowiedziała myśl, że: "starsi pacjenci chodzą do lekarza dla zabicia nudy", co oczywiście wywołało burzę medialną. Zarówno ta wypowiedź, jak i ta burza to przykład nie myślenia w kategoriach populacyjnych. Oczywiście, że jest część starszych osób, które idą do lekarza, by się nieco rozerwać co próbowała negować wrzawa medialna, ale na pewno nie dotyczy to wszystkich - co z kolei sugerowała wypowiedź.
Rozumując w kategoriach analizy populacyjnej musimy zdawać sobie sprawę ze skali zjawiska i to trzeba uwypuklać. Jeśli dwie osoby na milion idzie do lekarza dla rozrywki, to jest to nieistotny szczegół, natomiast jeśli dotyczy to na przykład 15% populacji to już może to być dość istotny problem społeczny.

Analiza wrażliwości
 

Definiens:

Atawizm
 

Definiens:

Wikipedia [200912]
Atawizm (łac. atavus - przodek) - powtórne wystąpienie cechy fizycznej bądź zachowania charakterystycznych dla odległych przodków osobnika, u którego wystąpił atawizm. W dużej mierze dotyczy także zachowań i emocji wynikających z pierwotnych instynktów przodków/osobników tej samej rasy we wczesnym okresie rozwoju rasy/gatunku np. okresie prehistorycznym. Podłoże "atawizmu" uzależnione jest od predyspozycji psycho-fizycznych osobników współczesnych a wynikających ze stopnia ich 'zezwierzęcenia' lub podatności na zachowania powszechnie uznawane za pierwotne lub prymitywne.

Etymologia - łac. atavus - "przodek".

W XIX wieku Cesare Lombroso sformułował pseudonaukową teorię o związku atawizmów z "niższą rasą" i cechami przestępców. Silnie rozwinięte łuki brwiowe, duża żuchwa, długie ręce, nadmierne owłosienie ciała miały być wyznacznikami genetycznej/rasowej niższości.

Atlasi/Grabieżcy
 

Definiens:

Fundamentalny podział społeczności ludzkich na Atlasów i Grabieżców. Tym pierwszym społeczeństwo zawdzięcza swe istnienie, to oni pchają świat do przodu, produkując pożądane dobra i dokonując przełomowych wynalazków oraz wymieniając je na zasadzie transakcji wolnej wymiany. Grabieżcy zaś, którym produkować się nie chce, robią wszystko, by zasoby te przejmować, nie dając nic w zamian. Przejmują oczywiście na zasadzie kradzieży, grabieży i rozboju.

1. Podział zaproponowany przez Ayn Rand i dokładnie opisany w książce jej autorstwa "Atlas zbuntowany"

2. Fizyka życia stosuje analogiczny podział na: Pracusiów [per saldo wytwórców (źródła) pożądanych zasobów] i Złodziei [per saldo konsumentów (anihilatorów) pożądanych zasobów] patrz Pracusie/Złodzieje.

   Cytaty z literatury związane z hasłem "Atlasi /Grabieżcy".

Automatyczny wzorzec zachowań - AWZ
 

Definiens:

Wzorce zachowań "wbudowane" od urodzenia w obiekt żywy. Wykształcone w wyniku działania procesu ewolucji biologicznej.

Atraktor
 

Definiens:

Potencjalne położenie (lub obszar) równowagi

1. Położenie równowagi niezależne od czasu

2. Wikipedia 20101.02
   Atraktor - w analizie układów dynamicznych: zbiór w przestrzeni fazowej, do którego w miarę upływu czasu zmierzają trajektorie rozpoczynające się w różnych obszarach przestrzeni fazowej. Atraktorem może być punkt, zamknięta krzywa (cykl graniczny) lub fraktal (dziwny atraktor). Atraktor to jedno z podstawowych pojęć używanych w teorii chaosu.
   Atraktor "przyciąga" znajdujące się blisko niego trajektorie, na co wskazuje jego nazwa (attract = przyciągać). Czasem stosowana jest polska nazwa : ściek. Każdy atraktor ma swój obszar przyciągania zwany basenem przyciągania (zbiór takich warunków początkowych, dla których trajektoria zmierza do atraktora). Najprostsze atraktory to punkty i cykle graniczne.
   Słabo przyciągający punkt stały dla dyskretnego układu dynamicznego opartego na zespolonym dwumianie kwadratowym
   Działanie atraktorów ujawnia się na wielu obszarach m.in. w biologii, fizyce, astronomii, ekonomii, dynamicznej psychologii społecznej. Atraktory pojawiają się na przykład w modelu ruchu gwiazd wokół centrów galaktyk, w wyniku czego powstają galaktyki spiralne. Francuski astronom Michael Henon stworzył model ruchu gwiazd w galaktyce i odkrył, że orbity gwiazd w pewnych punktach tworzą zagęszczenia będące atraktorami ich ruchów.
   Metoda poszukiwania atraktorów znajduje zastosowanie w badaniu czasowych ciągów sygnałów (np. analiza dynamiki chorób dziecięcych, procesów biologicznych, kapania wody z kranu).
   Od lat poszukuje się atraktorów w wahaniach kursów akcji na giełdzie.
   Poszukiwanie atraktorów jest ważnym kierunkiem badań w wielu dziedzinach nauki. Atraktor jest ukrytym, trudnym do zaobserwowania uporządkowaniem procesu. Znając go można dokonać przewidywań oraz wpłynąć na przebieg procesu.
   Przeciwieństwem atraktora jest repeler - odpychacz trajektorii [zm. JF].

Bariera obiektywnej obserwacji
 

Definiens:

Niemożność dokonania stuprocentowo wiernej obserwacji można zaliczyć do następujących grup zniekształceń:

• pasywne zniekształcenie faktem obserwacji: obserwacja jest oddziaływaniem aktywnym i może zmienić obserwowany obiekt. [patrz zasada nieoznaczoności Heisenberg'a];

• aktywne zniekształcenie faktem obserwacji: jeśli obserwowany obiekt jest samoświadomy może po odkryciu faktu, że jest obserwowany reagować nadążnie i korzystać ze wszelkich znanych mu metod w celu zmylenia obserwatora. [patrz syndrom powszechnej ściemy];

• pasywne zniekształcenie faktem obserwowania: zarówno obserwator, jaki i przyrządy, których używa do obserwacji posiadają swoje charakterystyki, a te zniekształcają obserwację. Człowiek, który nie słyszy infradźwięków może nie zrozumieć zachowań słoni i wielorybów, które wykorzystują je do komunikacji na duże odległości;

• aktywne zniekształcenie faktem obserwowania: jeśli obiekt obserwujący jest samoświadomy, z reguły zachowuje się w oparciu o typowe dla populacji, której jest członkiem, reakcje emocjonalne, w związku z tym może na przykład filtrować docierające do niego informacje i "widzieć tylko to, co chce widzieć" lub "niedostrzegać oczywistości";

• zniekształcenie z powodu opóźnienia informacji: wynikające z faktu, że informacje płynące z obserwacji obiektów dalekich docierają do obserwatora z opóźnieniem. Obserwator widzi zatem nie obecny stan obiektu, lecz stan poprzedni;

• niemożność obserwacji równoległych: jeden obserwator nie jest w stanie obserwować kilku procesów dziejących się w tej samej chwili.

• Otaczającą nas rzeczywistość obserwujemy za pomocą zmysłów. Ich działanie oparte jest na bardzo prostej zasadzie – jakiś czynnik, na przykład foton lub fala dźwiękowa, odbija się od obserwowanego (lub nasłuchiwanego) przedmiotu albo jest przezeń emitowany, padając na komórki receptorowe narządów zmysłów wywołuje zmianę ich stanu. Nietrudno zauważyć, że skoro czynnik może zmienić stan komórki, to w taki sam sposób może zmienić i stan obserwowanego przedmiotu, jeśli tylko ten będzie odpowiednio mały. Sam zatem fakt obserwacji może zmienić obserwowany obiekt, a to prowadzi w prosty już sposób do wniosku, że nigdy nie będziemy w stanie dokładnie zmierzyć wszystkich stanów wszystkich otaczających nas obiektów.

• Ograniczenia dotyczą nie tylko wymiarów małych, lecz także obiektów wielkich lub dalekich. Jeśli informacja na ich temat (lub ich elementów) dociera do nas z prędkością światła, a na to, by dotrzeć, potrzebuje pięciu minut, wówczas nie obserwujemy aktualnego ich stanu, lecz ten sprzed pięciu minut.

• Co do ograniczeń w postrzeganiu oraz zachwiany obiektywizm, to Filozofia Dalekiego Wschodu określa, iż każda żywa istota w tym świecie obarczona jest 4 podstawowymi wadami:
  • niedoskonałe zmysły
  • uleganie iluzjom
  • skłonność do oszukiwania siebie i innych ("dobrze wiem, że to nieprawda ale przed sobą udaję, że tak nie jest")
  • nieuchronne popełnianie błędów

Bariera przetwarzania informacji
 

Definiens:

Niemożność dokonania stuprocentowo wiernej symulacji zachowań odpowiednio złożonego systemu (lub inaczej: niemożność zbudowania wiernego w stu procentach modelu pewnej klasy systemów).

Dowodem na to jest choćby to, że nie można zbudować takiego komputera, który pamiętałby historię stanów komórek swojej pamięci.

Charakterystyka
 

Definiens:

Charakterystyka to prawidłowości, dające opisać się funkcją, występujące w reakcjach systemu na bodźce zewnętrzne.

Gdy znamy pełny zbiór bodźców, które mogą oddziaływać na system, i znamy reakcje tego systemu na każdy z nich, mówimy, że znamy wszelkie możliwe zachowania tego systemu. Ograniczeni jednak barierą przetwarzania informacji, po to by nie pamiętać całego zestawu reakcja-bodzieć poszukujemy pewnych prawidłowści, które nazywamy właśnie charakterystyką. Zapisanie takich prawidłowości w postaci funkcji pozwala na mniejsze zużycie pamięci oraz ich matematyczną analizę.

Cel obiektu żywego
 

Definiens:

Pierwotny: Przyswajaj aż do podziału;
Wtórny^*: Przeżyj/rozmnóż się

• ^* - w sensie: "pierwotny transformowany w wyniku działania ewolucji biologicznej"
• Zasadniczo termin "cel życia" jest niepoprawny logicznie, właściwsze jest mówienie o celu obiektów żywych lub dążności ewolucji biologicznej.

Chaos
 

Definiens:

Własność systemu, który zachowuje się skrajnie różnie w zależności od warunków początkowych. Kiedy nawet nieskończenie małe zmiany tych warunków powodują istotnie zmiany ilościowe lub jakościowe w zachowaniu systemu.

Ciąg
 

Sekwencja lub zbiór uporządkowany

Concidencja
 

Definiens:

Pojęciem niejako przeciwstawnym emergencji jest concidencja (od łacińskiego concido – tonąć, ginąć), czyli zanikanie w subiektywnym odczuciu obserwatora pewnych właściwości w miarę komplikowania się systemu. Gdy mierzymy temperaturę wody, nie interesują nas właściwości pojedynczych cząstek, które się na nią składają.

emergencja

Czas Trwania Obiektu - CTO
 

Definiens:

Czas upływający od momentu kiedy obiekt zaczyna spełniać kryteria obiektowości do momentu gdy przestaje je spełaniać.

Czas upływający od momentu powstania obiektu do momentu na tyle istotnej jego transformacji, że przestaje być tym właśnie obiektem. Miara trwałości obiektu.

Cztery sposoby wydawania pieniędzy
 

Definiens:

Milton Friedman (1912-2006) opisał cztery podstawowe sposoby wydawania pieniędzy, a mówiąc właściwiej, cztery rodzaje optymalizacji stosowane w zależności od warunków w jakich osoba wydaje pieniądze:

I. Nasze własne pieniądze wydajemy na siebie.
Wydajemy oszczędnie i roztropnie, tak, aby za jak najmniejszą kwotę otrzymać możliwie jak najwięcej. Z reguły nie podejmujemy decyzji pochopnie, zastanawiamy się, konsultujemy z fachowcami, szukamy informacji, porad, korzystniejszych ofert i zniżek.

II. Własne pieniądze wydajemy na kogoś innego.
W tej grupie znajdują się np. wydatki na prezenty, koszty ponoszone na utrzymanie rodziny lub pensje dla pracowników. Wydajemy jak poprzednio: oszczędnie i roztropnie, tak na przykład, by jak najtańszy prezent wywarł jak najlepsze wrażenie. Ponieważ jednak nie znamy realnych potrzeb otrzymującego oraz nie wiemy, jak bardzo mu na danych dobrach zależy, możemy pod wpływem reklam, sugestii, ideologii, troski o najbliższych lub skąpstwa wydawać nieracjonalnie: kupować rzeczy niepotrzebne lub, na przykład w przypadku pracowników, płacić im za mało.

III. Pieniądze kogoś innego wydajemy na siebie.
Nie ma bodźca, by oszczędzać – bez oporów wydamy wszystko, co możemy wydać, ale w zamian chcemy otrzymać jak najwięcej. Cen nie sprawdzamy już tak dokładnie jak wtedy gdy płacimy własnymi pieniędzmi i z reguły znajdujemy inteligentne uzasadnienia dla dużych wydatków.

IV. Pieniądze kogoś innego wydajemy na kogoś innego.
Wydatki nie są optymalizowane. Z reguły w takich transakcjach próbujemy ubić pośrednio swój własny interes, na przykład pokazać jacy jesteśmy szczodrzy lub zasugerować, że w ten sam sposób należy postępować w stosunku do nas samych.

Czynnik Wiktoria
 

Definiens:

Dowolny czynnik zapisany w projekcie genetycznym (lub memetycznym) przyczyniający się do zapewnienia przewagi przy przejściu obiektu żywego (lub grupy obiektów żywych) przez funkcję selekcyjną.

Czynniki ortogonalne
 

Definiens:

Czynniki jednocześnie wpływające na system, należące jednak do różnych wymiarów jakościowych.

Punkt wrzenia wody zależy od temperatury i ciśnienia zewnętrznego. Temperatura i ciśnienie są zatem czynnikami ortogonalnymi dla punktu wrzenia wody.

Czynniki przeciwstawne
 

Definiens:

Czynniki wpływające na system należące do tego samego wymiaru jakościowego, lecz mające przeciwne zwroty.

Czynniki sprawcze
 

Definiens:

Nazwa ogólna nadana czynnikom dowolnego rodzaju, które sprawiają, że dany dany obiekt spełnia kryteria obiektowości. W ich skład wchodzą inicjatory, konstruktory, destruktory i terminatory.

• Adam Mickiewicz był czynnikiem sprawczym obiektu "Pan Tadeusz".

• Właściciel firmy jest czynnikiem sprawczym obiektu "firma" i pośrednio procesu¹ "dobra produkcja".

• W ujęciu mniej ogólnym czynniki sprawcze można nazywać czynnikami kształtującymi.

Obiekt

Cykl Rewolucji
 

Definiens:

Jeden z realnych przebiegów Cyklu Tytlera. Cykl charakterystyczny dla przebiegu rewolucji. Składa się on z następujących etapów:

1. Gnicie: Powstawanie wokół ośrodka władzy grup społecznych, dysponujących coraz większymi przywilejami. Przywileje te sprowadzają się de facto do tego, że ludzie ci coraz więcej konsumują, wzamian produkując coraz mniej dóbr użytecznych - resergii. Powoduje to narastanie nierówności społecznych i niezadowolenia tych, którzy dobra (resergię) muszą wypracować.
2. Rewolucja: Oddolna rewolta, przeprowadzona solidarnie przez większość niezadowolonych. Ośrodek władzy i wspierające go uprzywilejowane grupy są odsuwane od władzy, nierzadko poprzez unicestwienie. Rewolta nie ogląda się na dotychczasowe przepisy prawne, które zrywa, lecz działa na zasadzie naturalnej - jeśli mogę zabić zabijam. Ponieważ nie respektowane są przepisy prawa zamiera produkcja i wolna wymiana handlowa oraz nasilają się kradzieże i grabieże. Rewolta koncentruje się wokół jednej z trzech doktryn: komunistycznej (jeśli struktury religijne wspierały dotychczasowy ośrodek władzy), religijnej (jeśli struktury religijne były w opozycji do dotychczasowego ośrodka władzy) lub naprawy gospodarki (z reguły tego typu rewoltę dokonuje w pojedynkę zdolne indywiduum).
3. Walka o władzę: Okres bezprawia - zwierzęcej walki o władzę - w wyniku której formują się zwalczające się nawzajem grupy, aż w końcu jedna z nich zdobywa pełnię władzy.
4. Powrót do gnicia: Powrotu do procesu powstawania wokół ośrodka władzy grup społecznych, dysponujących coraz większymi przywilejami.

Cykl Tytlera
 

Definiens:

Cykl charakteryzujący współoddziaływania elementów wchodzących w skład systemów społecznych typu PSS. Składa się on z następujących etapów:

1. Cykl nazwany nazwiskiem szkockiego filozofa Alexandra Tytler'a (1774-1813), któremu przypisuje się następujące stwierdzenie:
   „Średni czas trwania największych cywilizacji światowych wynosił około 200 lat. Cywilizacje te przechodziły przez proces złożony z następujących etapów:

   ze zniewolenia do wiary duchowej;
   z wiary duchowej do wielkiej dzielności;
   z wielkiej dzielności do wolności;
   z wolności do dostatku;
   z dostatku do egoizmu;
   z egoizmu do samozadowolenia;
   z samozadowolenia do apatii;
   z apatii do uzależnienia;
   z uzależnienia na powrót do zniewolenia.”

2. Już Machiavelli zauważył, że społeczeństwo podejmuje decyzje racjonalnie jedynie w momentach skrajnego zagrożenia, w czasach normalnych wybiera tych, co najmniej przeszkadzają i potrafią się podobać.

3. Klarowny opis jednej z wielu interpretacji tego cyklu, pióra Marka Jana Chodakiewicza:
   Marksizm to dążenie do absolutnej kontroli zarówno nad partią totalitarną zdobywającą i sprawującą władzę, jak i nad podbijanym lub podbitym społeczeństwem. Po zwycięstwie uciska się ujarzmionych ludzi, eksploatując ich pasożytniczo dla korzyści garstki nomenklatury. Ponieważ jednak założenie marksizmu-leninizmu są zdecydowanie przeciwstawne naturze ludzkiej, pasożyt komunistyczny, wprowadzając je w życie, powoli zaczyna zabijać organizm społeczny, na którym żeruje. Okresowo w związku z tym przestaje wysysać z niego soki – to jest tak zwany okres „liberalizacji”, czyli tymczasowego i pozornego odejścia od celu, którym jest „wprowadzenie socjalizmu”. Wtedy to ludzie starają się powrócić do normalności (np. w sferze gospodarczej, próbuję przywrócić zasady wolnorynkowe). Jest to czas potrzebny, aby organizm społeczny odzyskał siły do następnej rundy pasożytowania na nim, czyli dalszego marszu do socjalizmu.[NCZ 1048, str. XXXV]

4. Cytaty z literatury związane z hasłem "Cykl Tytlera".

Dążność
 

Dążność to charakterystyczne zachowanie danego systemu, w wyniku którego system dąży do jednego z możliwych atraktorów

Wyobraźmy sobie syna przywożącego swej mamie pieniądze do domu. Mama jest emerytką i boi się chodzić sama do banku, co miesiąc prosi więc syna by ten przywiózł jej pewną kwotę pieniędzy. Syn wiezie wymaganą sumę i na miejscu gdy wręcza pieniądze pisze dla siebie pokwitowanie - dałem tyle to, a tyle, a po powrocie do domu, na podstawie pokwitowania wyciąga wypisaną kwotę z konta mamy. Na pierwszy rzut oka wszystko jasne, jednak gdy system ten przeanalizujemy pod kątem jego wrażliwości na zaburzenia wówczas okaże się, że ma on swoistą zapadkę działającą na niekorzyść dowożącego pieniądze. Ryzyko bowiem, że wypisze się podwójne pokwitowanie jest bardzo małe, natomiast każde zaburzenie typu: zapomniałem wypisać pokwitowania, zgubiłem pokwitowanie, zapomniałem wybrać pieniądze z konta jest większe. Stąd system ten ma dażność do przynoszenia straty jednej ze stron.
Gdy system złożony jest z elementów tak blisko ze sobą spokrewnionych nie ma to większego znaczenia, lecz gdy spokrewnienia nie ma, dowożący musi się liczyć, że prędzej czy poźniej poniesie stratę. Dążności systemu do przynoszenia strat jednej ze stron oczywiście na pierwszy rzut oka nie widać.

System

Cytaty z literatury związane z hasłem "Dążność".

Definiendum
 

Wyrażenie definiowane, nazwa definicji

Wiki-pol 200905
Definiendum (od łac. imiesłowu biernego cz. przyszłego 'definiendum' - do zdefiniowania, mający być zdefiniowany) - wyrażenie definiowane.
Jest to jeden z trzech strukturalnych składników każdej definicji klasycznej (definiendum, spójnik, definiens). Może mieć budowę jednowyrazową lub wielowyrazową.

Definiens
 

Definiens:

Wyrażenie, które informuje o znaczeniu definiendum

Wiki-pol 200905
Definiens (od łac. imiesłowu czynnego 'definiens' - definiujący) człon definiujący, wyrażenie, za pomocą którego definicja informuje o znaczeniu wyrazu definiowanego. Jest to jeden z trzech strukturalnych składników każdej definicji klasycznej (definiendum, spójnik, definiens).

Znaczenia definiendum i definiens są zwykle mylone, dlatego też pomocną może okazać się jedna z następujących reguł skojarzeniowych:

1. reguła mnemotechniczna: definiendum - mające być zdefiniowane oraz definiens przez skojarzenie ze słowem treść.
2. reguła alfabetyczna: definiendum poprzedza słowo definiens, analogicznie do tego, że najpierw występuje nazwa obiektu definiowanego, a dopiero potem treść.

Degeneracja władzy
 

Więcej o degeneracji władzy

В 1571 году на Москву вторгся крымский хан Девлет-Гирей. Согласно В. Б. Кобрину, разложившаяся опричнина при этом продемонстрировала полную небоеспособность: привыкшие к грабежам мирного населения опричники просто не явились на войну, так что их набралось только на один полк (против пяти земских полков), после чего царь принял решение отменить опричнину.

Destruktory
 

Czynniki dowolnego rodzaju skracające CTO. Osłabiają one stan „pewnej charakterystycznej całości”, którą stanowi obiekt, i sprawiają, że kryteria obiektowości przestają być spełniane. W przypadku gdy dysponujemy miarą spełniania kryterium obiektowości, będą nimi te czynniki, które pogarszają to spełnianie.

Do grupy destruktorów obiektu „płot” należą czynniki atmosferyczne, dziecko, które uderza weń piłką, powodując odpadanie farby, i nierzetelny fachowiec, który źle go pomalował;

DNA
 

Definiens:

Kwas deoksyrybonukleinowy (dawn. kwas dezoksyrybonukleinowy), w skrócie DNA (od ang. Deoxyribonucleic acid) – wielkocząsteczkowy organiczny związek chemiczny należący do kwasów nukleinowych. Występuje w chromosomach i pełni rolę nośnika informacji genetycznej organizmów żywych. [Wikipedia, pol. stan 20110220]

Dualizm Natury Rzeczy
 

Definiens:

Skłonność cząstek chemicznych do łączenia się z innymi cząstkami, która może należeć do przedziału: od zdecydowanej chęci łączenia się do zdecydowanej niechęci – czyli dwóch czynników przeciwstawnych z charakterystyczną pulą stanów pośrednich pomiędzy nimi.

W przestrzeni kosmicznej cząstki mają tendencję do wyłącznego grupowania się, natomiast ziemskie warunki grawitacyjne szczególnie w przestrzeniach wodnych powodują, że grupujące się cząstki, po przekroczeniu pewnej "objetości" pod wpływem innych czynników rozpadają się. Specyficznym rodzajem tego typu cząstek są cząstki typu RPD zwane inaczej replikatorami syntetyzującymi

Dylemat aresztowanych
 

Definiens:

Kluczowy w matematycznej teorii gier przykład ilustrujący ortogonalność Ja/Grupa.

Wyobraźmy sobie, że aresztowano Jana i Ewę podejrzanych o udział w przestępstwie, zagrożonym karą 10 lat pozbawienia wolności. Jednak do skazania prokurator nie ma dostatecznych dowodów. Może jednak każdą z tych osób skazać, jeśli druga złoży zeznanie obciążające. Składa zatem Ewie (i Janowi) następującą propozycję: Ewo (Janie) zeznaj przeciwko Janowi (Ewie), a dostaniesz tylko dwa lata, jeśli nie zeznasz tak czy inaczej posadzę ciebie na dwa kata, paragraf się znajdzie.

W zależności od tego co każdy z nich zrobi efekt końcowy może być następujący:

1. jeśli zachowają się lojalnie wobec siebie i będą milczeć, można ich będzie skazać tylko na dwa lata więzienia za jakieś mniejsze występki.
   Bilanse: Grupy=-4, Ja1=-2, Ja2=-2;
   
   
2. mogą zacząć obaj zeznawać, każdy z nich będzie obciążać drugiego; wtedy co prawda nie dostaną maksymalnej kary, ale obaj pójdą siedzieć na 5 lat.
   Bilanse: Grupy=-10, Ja1=-5, Ja2=-5;
   
   
3. Natomiast gdy jedna osoba zezna przeciwko drugiej natomiast druga nie wówczas druga osoba zostanie skazana na maksymalny wymiar kary, natomiast pierwsza wyjdzie na wolność.
   Bilanse: Grupy=-10, Ja1=0, Ja2=-10;
   
   

Dylemat aresztowanych jest świetną ilustracją tego, że

• wynik gry nie zależy wyłącznie od akcji pojedynczego gracza, lecz od tego, jaki ruch wykonają obaj gracze,
• by grupa osiągała maksymalne korzyści, wszyscy jej członkowie muszą przestrzegać ustalonych umów,
• maksymalny zysk osobisty osiąga ten kto nie dotrzymuje ustalonych umów podczas gdy pozostali lojalnie ich przestrzegają,
• informacja (w postaci konkretnej decyzji) steruje światem materialnym (konkretny wymiar kary).

Pojęcia skojarzone:

Matematyczna teoria gier

Iterowany dylemat aresztowanych

poldao

Dylemat Madisona
 

Definiens:

Patrz Kluczowy dylemat rządzenia

Egoizm
 

Definiens:

to zachowanie obiektu żywego polegające na wyłącznej trosce o swoje własne dobro

Ekosystem
 

Definiens:

Ekosystem danej objętości składa się z dwóch składników:

• biocenozy – czyli ogół organizmów występujących w tej objętości powiązanych ze sobą różnymi oddziaływaniami (sprzeżeniami)
• biotopu – czyli nieożywionych elementów tej objętości, na przykład: podłoża, wody, powietrza, drutów telefonicznych.

system autodynamiczny

Emergencja
 

Definiens:

Emergencja (od łacińskiego emergo – wyłaniać się, wynurzać się) to powstawanie w systemie nowych właściwości, których nie mają pojedyncze obiekty wchodzące w jego skład. Właściwość emergentna wynika ze wzajemnego rozmieszczenia i oddziaływania elementów składowych

concidencja

*Emocje
 

Epigenetyka
 

Definiens:

Epigenetyka jest to nauka zajmująca się badaniem dziedzicznych zmian fenotypu lub ekspresji genów spowodowanych przez mechanizmy inne niż zmiany w podstawowych sekwencji DNA, stąd nazwa epi-(greckie: ponad, powyżej) + genetyka. Zmiany te mogą powstać w wyniku podziałów komórkowych w określonych warunkach środowiskowych i będą przenoszone do końca życia komórki. Gdy proces ten przebiega w komórkach produkujących gamety, zmiany mogą zostać utrwalone aż do wygaśnięcia danej linii genowej (tzn. do momentu gdy umrze ostatni z osobników, który zmiany te odziedziczy).

Nasze zachowanie, w tym na przykład nasze decyzje w jakich warunkach środowiskowych żyjemy, powoduje zmiany w genach powielających się naszych komórek (logiczne). Proces ten może dotyczyć również komórek płciowych odpowiedzialnych za produkcję gamet (też logiczne). W związku z tym nasze zachowanie może wpływać na materiał genetyczny, który przekazujemy następnym pokoleniom (też logiczne, ale samo spostrzeżenie bombowe).

Epistemologia
 

Epistemologia to nauka zajmująca się naturą poznawania rzeczywistości przez człowieka.

Teoria poznania

(od gr. episteme – „wiedza; umiejętność, zrozumienie”; i logos – „nauka; myśl”)

Zajmuje się takimi problemami jak:

• Czym jest wiedza?
• Jak wiedza jest nabywana?
• Co wiedzą ludzie?
• Jak wiemy, że wiemy?

W przekonaniu wielu ludzi kreatywność nauki opiera się na tym, co nazywamy epistemologią ewolucyjną lub modelem przypadkowej zmiany (chance permutation model). Model ten zakłada, że uczeni tworzą teorie przypadkiem, z których próbę czasu – ze względu na wartość wyjaśniającą – przetrwają jedynie najlepsze. [Nienaturalna natura nauki, Lewis Wolpert, str. 72].
Nie ulega wątpliwości, że proces doskonalenia ewolucyjnego jest jednym ze składników procesu poznania. Świetną ilustracją tego są religie: jeśli bowiem religię (projekt memetyczny z całym arsenałem środków stosowania się do niego) rozważymy jako czynnik wiktoria, to z całej palety różnego rodzaju religii (powstających w sposób losowo wymyślany), przez wieki trwają tylko te, które przyczyniają się do trwania populacji ich wyznających. Do zilustrowania istoty tego zjawiska można użyć parafrazy znanego angielskiego wyrażenia idiomatycznego: Proof of the pudding is in the eating (jakość budyniu potwierdzana jest przez to, że się go je) - Jakość czynnika wiktoria potwierdzana jest tym, że przedłuża on trwanie populacji, a trwanie populacji przenosi na kolejne pokolenia czynnik wiktoria.
Wydaje się, że dobrą nazwą ogólną tego mechanizmu byłoby wyłuskiwanie gerpedelucyjne, które w swej najbardziej ogólnej postaci dotyczy taktyk struktury i taktyk zachowań, a działa w dwóch wymiarach: jednostek i populacji, natomiast to, w jakim stopniu wpływa ono na każdy z tych wymiarów tłumaczy model zjawiska żywe walczy.

Empatia
 

Definiens:

Empatia - umiejętność wczuwania się w położenie innych ludzi

Energia
 

Definiens:

Energia to skalarna wielkość fizyczna informująca o tym co składa się na potencjał obiektu oraz jaka jest wartość tego potencjału.

Endosymbioza
 

Definiens:

Specyficzny rodzaj symbiozy, w którym komórki jednego organizmu żyją wewnątrz komórek lub tkanek drugiego.

Endosymbioza to specyficzny rodzaj interakcji pomiędzy obiektami żywymi, który polega na tym, że jedne obiekty żywe żyją wewnątrz innych. Nie jest to nic dziwnego, z tym zjawiskiem mamy bowiem do czynienia dosłownie na każdym kroku – nawet w naszym przewodzie pokarmowym występuje tak zwana f lora bakteryjna, która pomaga nam trawić. Bardzo ciekawym przykładem endosymbiozy wielopoziomowej jest koegzystencja bakterii żyjących w komórkach wszoły (Mallophaga), które z kolei są owadami pasożytującymi na ptakach i ssakach: Wszoły zjadają złuszczoną skórę, pióra i różne wydzieliny, w tym krew wypływającą ze zranień. [...] Niektóre żyją jako pasożyty wewnętrzne, wnikając do wnętrza dutki pióra ptaków. Między niektórymi wszołami a bakteriami powstał ścisły symbiotyczny związek. Bakterie żyją w mycetocytach – specjalnych komórkach tkanki tłuszczowej wszoła i pomagają mu trawić pokarm (keratynę). Wszoły pozbawione tych bakterii giną w ciągu kilku dni [www.trojszyk.com/ciek.php].

Endosymbioza mylona jest z symbiogenezą, dlatego warto od razu zapoznać się z obiema definicjami

Ewolucja
 

Definiens:

W gruncie rzeczy definicja ewolucji nie jest jednoznaczna, i co więcej niejednoznaczna w dwóch wymiarach. Po pierwsze (niejednoznaczność zastosowania) używana jest zarówno jako definiendum zjawiska, które spowodowało rozwój życia na Ziemi (vide definicja nr. 1) oraz do tak zwanych cyklów życiowych (vide definicja nr. 2).

Po drugie (niepełność wytłumaczenia): Charles Darwin użył definiendum "ewolucja" do nazwania procesu odpowiedzialnego za rozwój życia na Ziemi. Niepełny opis mechanizmów tego procesu, które w tamtym czasie dostrzegli i zrozumieli między innymi Wallace i Darwin, a tak wspaniale opisał ten drugi, na długo zakorzenił się w świecie nauki, jako jedynie właściwy i wyczerpująco tłumaczący całe zagadnienie. Świat anglojęzyczny zignorował niestety informacje płynące ze świata rosyjskojęzycznego (Kropotkin, Mierieżkowski) i dlatego proces odpowiedzialny za całkowiete stworzenie życia w swej poprawnej i najbardziej ogólnej postaci nie został sformułowany aż przez kolejnych 150 lat.

Jedną z prób uogólnienia było zastąpienie ewolucji (w rozumieniu jak powyżej) przez pojęcie doboru naturalnego, lecz również i to okazało się nie do końca prawdziwe.

W związku z powyższym jednym z fundamentalnych zadań fizyki życia stało się opracowanie pełnego i logicznego opisu procesu, który powołał życie do istnienia, dalej je rozwija i nadaje taką, a nie inną postać kolejnym pokoleniom obiektów żywych. Początkowo zaproponowano, by procesowi temu nadać nazwę gerpedelucja, jednak z powodu zamieszania jakie mogłoby to wprowadzić, głównie do odbioru fizyki życia w środowisku naukowym (wbrew pozorom jednak dość konserwatywnym w przyjmowaniu nowych poglądów) fizyka życia posłużyła się definiendum ewolucja biologiczna, natomiast jeśli chodzi o samo słowo ewolucja to nalezy je rozumieć tak, jak zaproponowali to starożytni Rzymianie, czyli jako "rozwinięcie" lub "rozwój" i nic ponad to. Z kolei gerpedelucja to definiendum abstrakcyjnego, składającego się z trzech wyodrębnionych etapów, cyklicznego procesu, który stanowi podstawę funkcjonowania ewolucji biologicznej.

1. Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) - ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji. Wraz z nowymi mutacjami wpływa to w sposób ciągły na bieżącą pulę genową populacji, a przez to w każdym momencie kształtuje jej przeciętny fenotyp. Zależnie od siły doboru oraz szybkości wymiany pokoleń, po krótszym lub dłuższym czasie, w stosunku do stanu populacji wyjściowej powstają tak duże różnice, że można mówić o odrębnych gatunkach. - [Wikipedia, pol., stan 201103]
   
   
2. Ewolucja gwiazdy – w astronomii sekwencje zmian, które gwiazda przechodzi podczas swego życia, w ciągu milionów czy miliardów lat, emitując promieniowanie. - [Wikipedia, pol., stan 201103]
   
   
3. Każda stopniowa zmiana. Ewolucja organiczna, o której często mówi się skrótowo jako o ewolucji, oznacza wszelką międzypokoleniową zmianę genetyczną w populacji. - ["O naturze ludzkiej" Edward O. Wilson]
   
   
4. Ewolucja to proces zmian biologicznych, które powodują, że organizmy różnią się od swoich przodków. - [ "Encyklopedia ewolucji"]
   
   

Gerpedelucja, Ewolucja biologiczna

Ewolucja biologiczna
 

Definiens:

Ewolucja biologiczna to proces, który w warunkach Ziemskich powołał do istnienia i nadal kształtuje kolejne pokolenia obiektów żywych. Ewolucja biologiczna została samowzbudnie wygenerowana przez naturalne zjawisko RPD, polegające budowaniu się obiektów poprzez grupowanie cząstek chemicznych, ich rozpadaniu się i ponownej rekonstrukcji oraz innego naturalnego zjawiska polegajacego na syntezie białek w oparciu o informacje zapisane w cząstkach DNA i RNA, które oprócz tego, że sa cząstkami typu RPD, stanowią również nośniki informacji, na bazie której z aminokwasów budowane są białka.

Pierwotnym zjawiskiem, od którego wszystko się zaczęło było zjawisko RPD, a na nie nałożyły się kolejne:

• Pierwszy etap gerpedelucji, czyli: synteza białek
• Drugi etap gerpedelucji, czyli: selekcja spowodowana konfliktem interesu w środowisku, w którym z powodu namnażania się obiektów typu RPD znikały zasoby niezbędne do realizacji tego namnażania
• Trzeci etap gerpedelucji, czyli: powielanie się z różnego rodzaju defektami cząstek RPD, stanowiących nośniki projektów (czyli cząstek RNA i DNA), na podstawie których syntezowane były (i są) struktury białkowe.

Ewolucja biologiczna jest przykładem systemu autodynamicznego, złożonego z obiektów, interakcji pomiędzy nimi i procesów, które generuje, o charakterze autoprzebudowującym - czyli systemu [uwaga system w tym przypadku stanowią wszystkie obiekty żywe, zapisane w nich ich projekty(!) oraz warunki zewnętrzne, w których się znajdują - czyli pole grawitacyjne w wodnych i powietrznych oceanach w okolicach powierzchni Ziemi], który generuje proces, a ten zwrotnie zmienia sam system, co z kolei zmienia generowany przezeń proces itd. W związku z powyższym gerpedelucyjne etapy ewolucji biologicznej były, w początkowej fazie, wyraźnie od siebie oddzielone i występowały jeden po drugim, w miarę jednak oddziaływań zwrotnych na obiekty typu RPD (które od pewnego momentu ewolucji biologicznej uważamy za obiekty żywe), etapy te zaczęły się na siebie nakładać i wzajemnie przenikać. Przykładem tego mogą być projekty memetyczne, które w sposób nieprzerwany kształtują obiekty żywe oraz mitochondria, które poddane są odrębnie "swej własnej wsobnej ewolucji biologiocznej" wewnątrz każdej komórki każdego obiektu żywego.

• Więc kimże w końcu jesteś? Jam częścią tej siły, która wiecznie zła pragnąc, wiecznie czyni dobro. "Faust" Johann Wolfgang von Goethe - "Czym zatem są obiekty żywe? Efektem procesu, który zdecydowaną wiekszość zabija poprzez selekcję, wybierając jednak tym samym perfekcyjną mniejszość. [JF]

• ... to nie jest tak, że istniał język ukraiński lub polski, a dialekty były niejako odszczepami. Nie - najpierw były liczne dialekty, a dopiero potem zaczęły kształtować się języki literackie. I wcale nie jest wykluczone, że gdyby powstały np. dwa państwa ukraińskie, to powstałyby dwa języki: ruski i ukraiński. Bo państwo samo w sobie nie tworzy narodu - ale może wpływać na język, a język z kolei wytworzy państwo. Tak więc można powiedzieć, że przez 200 lat państwo pośrednio może utworzyć i naród. - ["Język śląski a yiddisch", Janusz Korwin-Mikke, NCzas 19/2011, str. XLIV]

Gerpedelucja
Ewolucja
Proces doskonalenia ewolucyjnego
Wyodrębnianie ewolucyjne

Fenotyp
 

Definiens:

Zestaw wszystkich właściwości konkretnego osobnika żywego

Wilson "Socjobiologia"
Widoczne cechy osobnika, które się rozwinęły w wyniku kombinacji wpływów jego konstrukcji genetycznej i działania czynników środowiskowych. (por. Genotyp)

Fizjologia
 

Definiens:

W biologii określa właściwości obiektu żywego związane z funkcjami mechanicznymi, fizycznymi i biochemicznymi.

Fizyka życia
 

Definiens:

Dział fizyki zajmujący się badaniem natury i właściwości obiektów żywych (obiektów przyswajających zasoby i reprodukujących się) oraz systemów, które tworzą.

Głównym elementami stanowiącymi paradygmat fizyki życia są:

1. Prawo koncentracji (stanowiące treść pierwszej zasady fizyki życia)

2. Zjawisko RPD będące przejawem działania prawa koncentracji w warunkach ziemskich.

3. Wygenerowany przez zjawisko RPD proces ewolucji biologicznej, którego podstawą jest gerpedelucja. Proces ewolucji biologicznej stanowi treść drugiej zasady fizyki życia)

4. Pierwsza cecha charakterystyczna ewolucji biologicznej manifestująca się agregacją współpracy i eskalacją konfliktu w procesie zdobywania zasobów przez obiekty typu RPD (co stanowi treść czwartej zasady fizyki życia), która doprowadziła do zagregowania obiektów typu RPD w replikatory syntetyzujące stanowiące obiekty żywe pierwszego poziomu organizacyjnego.

5. Druga cecha charakterystyczna gerpedelucji manifestująca się powstawaniem coraz to doskonalszych taktyk struktury i taktyk zachowań służących do przechwytywania zasobów przez obiekty żywe, która doprowadziła do tego, że wzajemne interakcje przechwytywania zasobów pomiędzy obiektami żywymi nabierają charakteru nadążnego (stanowi to treść trzeciej zasady fizyki życia).

6. Konflikt interesu wynikający z przechwytywania zasobów przez obiekty żywe i wynikającymi z tego konsekwencjami, które prowadzą do wniosku, że życie to gra (w sensie matematycznej teorii gier) o zasoby.

7. Taktyka von Neumanna. John von Neumann - twórca matematycznej teorii gier, badającej zagadnienia związane z konfliktem interesu - udowodnił, że najlepszą taktyką gry jest blefowanie w taki sposób, by przeciwnik był przekonany, że blef nie jest stosowany. Tego typu taktykę w fizyce życia określa się mianem taktyki von Neumanna.

8. Zagadnienie doskonalenia taktyki von Neumanna przez człowieka, który, jako najdoskonalszy obiekt żywy (czwartego poziomu organizacyjnego), doprowadził taktykę von Neumanna do najwyższego poziomu.

9. Zagadnienia będące konsekwencjami stosowania przez człowieka taktyki von Neumanna. Mistrzostwo bowiem w jej użyciu prowadzi między innymi do postrzegania blefu jako rzeczywistości.

Najważniejsze pojęcia:

• obiekt - zastępujący i rozszerzający znane w filozofii pojęcie bytu. Związane z nim są takie pojęcia jak: właściwości obiektu i ich stan, kryteria obiektowości odpowiadające na pytanie czy obiekt jest nadal określonym obiektem oraz czynniki sprawcze, do których należą inicjatory, konstruktory, destruktory i terminatory obiektu.

• resergia jako zasób niezbędny obiektowi żywemu do realizacji jego celu życia wraz z pojęciem współczynnika konwersji resergii.

• sprzężenie ze szczególnym uwzględnieniem, zaproponowanych przez Mariana Mazura, 6 podstawowych typów sprzeżeń.

• system ze szczególnym uwzględnieniem 6 podstawowych typów dążności systemu.

• obiekt żywy - obiekt przyswajający aż do podziału, oraz służące do przyswajania taktyki struktury i taktyki zachowań.

• trzy podstawowe elementy resergetyczne: źródło (producent), anihilator (konsument) i konwerter (element przekształcający).

• nadążność.

Metody badawcze:

• matematyczna teoria gier
• analiza systemowa z zastosowaniem schematów przepływu resergii
• rachunek zaburzeń (analiza wrażliwości)
• bilanse resergii - cui bono?

Dostarczenie lepszych modeli tłumaczących i prognozujących zjawiska i procesy związane z życiem.

• Pierwszym zagadnieniem szczegółowo omówionym przez fizykę życia było opracowanie kompleksowego modelu powstania i rozwoju życia na Ziemi.
• Do opracowania fizyki życia przyczyniło się myślenie absolutne.

Funkcja
 

Definiens:

Wywodzącym się z łaciny słowem funkcja określamy odwzorowanie, przekształcenie. Jest to jedno z podstawowych pojęć matematyki, wyrażające w najprostszym przypadku wzajemną relację lub zależność.

Ściśle funkcję definiuje się jako taką relację pomiędzy elementami dziedziny (pierwszego zbioru), a elementami przeciwdziedziny (drugiego zbioru), dla której każdy element dziedziny jest w relacji z dokładnie jednym elementem przeciwdziedziny. [Wikipedia, pol., stan 2011.03.]

• Funkcji nie należy utożsamiać z wykresem lub wzorem, są one bowiem jedynie sposobami zapisu funkcji.

• W matematyce określenia funkcja, przekształcenie, odwzorowanie, transformacja, operator, działanie, itd. są zwykle synonimami. Jednakże w różnych dyscyplinach matematycznych preferowane jest używanie niektórych z nich, znaczenie niektórych zostało zaś zawężone. Użycie konkretnej nazwy podyktowane jest dzisiaj przede wszystkim względami historycznymi. Choć w analizie matematycznej rozpatruje się przede wszystkim funkcje, to w geometrii, algebrze liniowej mówi się o przekształceniach (przekształceniach liniowych), w algebrze uniwersalnej rozważa się z kolei działania, zaś w analizie funkcjonalnej bada się własności operatorów, czy funkcjonałów. [Wikipedia, pol., stan 2011.03.]

Funkcja w wikipedii

Funkcja procesu
 

Definiens:

Wikipedia pol
Funkcja termodynamiczna zależna od historii układu (procesu termodynamicznego). Zmiana wartości funkcji procesu zależy od sposobu w jaki ta zmiana została zrealizowana. Przykładami funkcji procesu są ciepło i praca.

Funkcja stanu
 

Definiens:

Wikipedia pol
Funkcja stanu to w termodynamice funkcja zależna wyłącznie od stanu systemu, czyli od aktualnych wartości jego parametrów, takich jak masa, liczność materii, temperatura, ciśnienie, objętość i inne.
Wartość funkcji stanu z definicji nie zależy od jego historii, tzn. tego co działo się z nim wcześniej. Wynika z tego bezpośrednio inna podstawowa własność funkcji stanu: Zmiana wartości funkcji stanu zależy tylko od stanu początkowego i końcowego systemu, a nie od sposobu w jaki ta zmiana została zrealizowana.

Funkcja właściwości
 

Definiens:

Kombinacja matematyczna właściwości układu. Jej szczególny przypadek w termodynamice nazwano funkcją stanu. W fizyce życia nie może być tak nazwana bowiem nie jest to funkcja stanu właściwości (np. 100 MPa) lecz właśnie funkcją właściwości (np. ciśnienia)

G-motywanta
 

Definiens:

Motywanta grupy

Motywanta

Genom
 

Definiens:

Projekt genetyczny. Wszystkie niezbędne informacje do zbudowania obiektu żywego.

Genotyp
 

Definiens:

Zbiór właściwości obiektu żywego, na wykształcenie których wpływ miał wyłącznie projekt genetyczny

Wilson "Socjobiologia"
Genetyczna konstytucja pojedynczego organizmu opisana w odniesieniu do jednej cechy lub całego zespołu cech. (por Fenotyp)

Gerpedelucja
 

Definiens:

Cykliczny proces składający się z trzech, powtarzających po sobie, etapów:

1. Produkcji zbioru obiektów na podstawie zbioru projektów
2. Selekcji sposród wyprodukownych obiektów, tych, które spełniają pewne kryterium (tzw. kryterium selekcyjne)
3. Powielenia z modyfikacją zbioru projektów, na podstawie których były stworzone obiekty, które spełniły kryterium selekcyjne. Powstały w ten sposób zbiór projektów kierowany jest do etapu produkcji.

Gra
 

Gra to aktywność (struktury lub zachowań) mająca na celu zdobycie przez obiekt ją wykorzystujący największej ilości zasobu pożądanego, którego nie wystarcza dla wszystkich pozostałych obiektów.

Gra to dowolna sytuacja konfliktowa, gracz natomiast to dowolny jej uczestnik. Graczem może być na przykład człowiek, przedsiębiorstwo, bakteria lub zwierzę. Każda z graczy wybiera pewną strategię postępowania, po czym zależnie od strategii własnej oraz innych uczestników każdy gracz otrzymuje wypłatę w jednostkach użyteczności. Zależnie od gry jednostki te mogą reprezentować pieniądze, wzrost szansy na przekazanie własnych genów czy też cokolwiek innego, z czystą satysfakcją włącznie. [Wikipedia Teoria gier]

Grabież
 

Grabież to przejęcie zasobu spod władztwa obiektu, który nie chce się go pozbyć w taki sposób, że obiekt ten zdaje sobie z tego sprawę.

Kradzież
Rozbój

Grupa społeczna
 

Grupa społeczna to zbiór obiektów typu człowiek, współpracujących ze sobą w celu zaspokajania własnych potrzeb. Grupa taka charakteryzuje się trwałą strukturą i ma wypracowane mechanizmy współdziałania, zarówno wewnętrznego, jak i zewnętrznego.

Szerzej o grupie społecznej

• “Każda grupa ludzi postrzegająca siebie jako odmienną od innych może być nazwana grupą społeczną. Przykładami są: sekty religijne, grupy polityczne lub zawodowe. Podstawową cechą grupy społecznej jest podwójna moralność – inne reguły zachowania obowiązują wewnątrz grupy, a inne poza nią.” - Amerykański ekolog Garret James Hardin
  
  
• Gustave Le Bon, autor książki "Psychologia tłumu", sklasyfikował grupy społeczne w następujący sposób:
  
  
  1. Tłumy heterogeniczne (złożone z osób do siebie niepodobnych)
     1. Bezimienne (np. tłum uliczny, gromada gapiów)
     2. Nieanonimowe (parlament, ława przysięgłych)
  2. Tłumy homogeniczne (złożone z osób bardziej lub mniej do siebie podobnych)
     1. Sekty (religijne, polityczne)
     2. Kasty (wojskowa, kapłańska, robotnicza itd.)
     3. Warstwy (mieszczaństwo, chłopi itd.)

• Grupa społeczna - żeby mówić o grupie muszą być spełnione 4 warunki:
  1. Członkowie; grupa musi być zbiorem rzeczywistym (wzór fizyczny, moralny, miejsce w grupie).
  2. Zadania grupy (to cel istnienia).
  3. Ośrodki skupienia grupy (rzeczywiste materialne (dom) i duchowe (idee).
  4. Wewnętrzna struktura grupy (określa miejsce członków).
  
  
  Rodzaje grup społecznych:
  
  Podział ze względu na możliwości wejścia:
  • ekskluzywne (ciężko się dostać),
  • inekskluzywne (każdy może się dostać),
  • ograniczone (dla jednych otwarte dla drugich nie).
  Podział ze względu na charakter stosunków społecznych:
  • małe (osobiste),
  • średnie (brak osobistych kontaktów),
  • wielkie (mają instytucje pośrednie i przedstawicielstwa).
  Podział ze względu na rodzaje i charakter tworzenia grupy:
  • pierwotne (powstaje spontanicznie),
  • wtórne (powoływane dla spełnienia zadania),
  • formalne (mają statut i listę członków),
  • nieformalne (bliskie grupie spontanicznej, tworzone w formalnych),
  • odniesienia (rodzina).
  
  [http://www.cotojest.info/grupa_spoleczna_109.html]

system społeczny
grupizm

Grupizm
 

Charakterystyczne dla jednostek należących do danej grupy społecznej zachowania, zarówno wewnetrzne, jak i zewnętrzne.

Grupizm obejmuje:

• mechanizmy współdziałania
• zbiór norm i wzorów
• system wartości
• posługiwanie się przedmiotami
• ubieranie się
• uprzedzenia
• słownictwo
• ceremonie i rytuały

Grupa społeczna

Hedonizm
 

Definiens:

Wikipedia [200912]
Hedonizm (gr. hedone, 'przyjemność', 'rozkosz') - pogląd, doktryna, uznająca przyjemność, rozkosz za najwyższe dobro i cel życia, główny motyw ludzkiego postępowania. Unikanie cierpienia i bólu jest głównym warunkiem osiągnięcia szczęścia.

Heurystyka
 

Heurystyka (gr. heurisko – znajduję) – w języku logiki umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdowania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez. Na podstawie istniejącej wiedzy stawia się hipotezy, których nie trzeba udowadniać.

• W szerokim ujęciu heurystyka jest nazwą dziedziny wiedzy, której cel stanowi poszukiwanie i badanie optymalnych metod oraz reguł odnajdywania odpowiedzi na stawiane zapytania lub problemy.
• Wielka encyklopedia PWN: umiejętność wykrywania nowych faktów i związków między faktami, zwłaszcza czynność formułowania hipotez.
• Wielka Encyklopedia Multimedialna: to sztuka wykrywania nowych faktów oraz związków występujących pomiędzy nimi, prowadząca do odkrywania nowych prawd i stawiania hipotez.
• Encyklopedia Katolicka: to teoria metod rozwiązywania zagadnień, wiedza dotycząca sposobu dokonywania odkryć naukowych (stawiania hipotez i konstrukcji nowych teorii), podająca przepisy normujące twórczość naukową; umiejętność stosowania reguł (reguły efektywnego postępowania) sterująca procesami myślowymi, dzięki którym człowiek generuje pomysły rozwiązania nowych problemów; najczęściej występuje jako ars inveniendi – sztuka odkrywania rozwiązań pojedynczych zadań, dziś stosowana w logice, pedagogice.

• odkrywanie i tworzenie nowych rzeczy i zjawisk,
• rozwiązywanie problemów w sposób twórczy,
• wspieranie procesu tworzenia oraz rozwój cech z tym związanych,
• wykrywanie powiązań między faktami,
• samodzielne dochodzenie do prawdy, tworzenie hipotez,
• brak gwarancji uzyskania najlepszego rozwiązania.

Oprócz rzeczownika heurystyka często wykorzystywany jest również przymiotnik heurystyczny, który charakteryzuje proces jako postępowanie badawcze, odkrywcze, wspomagające, uzupełniające, doskonalące czy rozwijające wiedzę zdobytą w określonym zakresie.

Hiperkompensacja
 

Definiens:

Proces dostosowywania się właściwości organizmu zwanej wydolnością do zwiększonego wysiłku. Na wykresie obok, oś pionowa reprezentuje stan wydolności, a pozioma – czas. Ciężka praca fizyczna, którą wykonują mięśnie, na przykład podczas treningu, powoduje zmęczenie, przez co poziom wydolności spada. Po pracy następuje faza odpoczynku, podczas której wydolność stopniowo powraca do stanu wyjściowego. Faza ta zwana jest fazą kompensacji. Zaraz potem następuje przejściowy okres zwiększonej wydolności – na wykresie to fragment krzywej w kolorze zielonym, po czym wraca ona do poziomu wyjściowego. To czasowe zwiększenie wydolności jest właśnie hiperkompensacją – w luźnym tłumaczeniu odbudową (lub wyrównaniem) z nadwyżką. Ta chwilowa nadwyżka wydolności sprawia, że organizm, który nią dysponuje, może poradzić sobie z nieco większą porcją wysiłku niż z tą, którą otrzymał za pierwszym razem. Wykres obrazuje pojedynczy cykl wydarzeń (wysiłek – odpoczynek – nadwyżka wydolności) składający się na tak zwaną jednostkę treningową. Zwrócimy uwagę, że zwiększony poziom wydolności nie trwa wiecznie i po pewnym czasie zanika. Jeśli chcemy utrzymać go przez dłuższy czas, musimy cyklicznie powtarzać jednostki treningowe, innymi słowy – regularnie trenować

Hipoteza Czerwonej Królowej
 

Definiens:

Procesy gerpedelucyjne (w tym i ewolucyjne) nie zatrzymują się nawet w stałych warunkach zewnętrznych, a to dlatego, że obecność innych obiektów żywych zmienia te warunki.

Hipoteza S-nastu
 

Definiens:

istnieje zależność pomiędzy odsetkiem odrzucanych osobników z populacji wyjściowej (ewentualnie siłą funkcji selekcyjnej), a rozkładem stanu właściwości w następnym pokoleniu.

Sprawiedliwym jest to, że silni mnożą się i rosną, a słabi giną. Inaczej świat stałby się domem inwalidów, co dopiero byłoby niesprawiedliwością. Bolesław Prus "Lalka"

Homeostaza
 

Inne definiensy:

Wilson "Społeczeństwa owadów"
Utrzymanie stałego stanu, szczególnie fizjologicznego lub społecznego, za pomocą samoregulacji przez wewnętrzne reakcje sprzężenia zwrotnego.

Marian Mazur: Homeostaza - proces zachowania równowagi funkcjonalnej.

Inflacja
 

Informacja
 

(Interpretowany) ciąg stanów

Więcej o informacji

• Information, in its most restricted technical sense, is an ordered sequence of symbols. [Wikipedia-eng]
• Informacja (łac. informatio – przedstawienie, wizerunek; informare – kształtować, przedstawiać) - termin interdyscyplinarny, definiowany różnie w różnych dziedzinach nauki; najogólniej - właściwość pewnych obiektów, relacja między elementami zbiorów pewnych obiektów, której istotą jest zmniejszanie niepewności (nieokreśloności). [Wikipedia-pol] [Według mnie ta definicja jest absolutnym nieporozumieniem - JF]

Słowo "interpretowany" zostało celowo ujęte w nawiasie, sam bowiem ciąg stanów stanowi informację (potencjalną), przy czym informacja (potencjalna) staje się informacją (właściwą) dopiero wówczas gdy jest interpretowana.

Inteligencja
 

Definiens:

Miara efektywności w realizacji procesów nadążnych.

• Inteligencja jest tym, czego używasz, gdy nie wiesz, co robić. - Jean Piaget, szwajcarsji biolog i psycholog.

• Inteligencja to ogólna zdolność adaptacji do nowych warunków i do wykonywania nowych zadań przez wykorzystanie środków myślenia. - Wiliam Stern, niemiecki psycholog i filozof.

• Inteligencja jest zdolnością do szybkiego odnajdywania właściwych rozwiązań w sytuacji, która wydaje się a priori (dla obserwatorów) wymagać ogromnego wysiłku poszukiwawczego. - Douglas Lenat, Edward Feigenbaum, badacze zajmujący się sztuczną inteligencją.

• Inteligencja jest zdolnością do optymalnego korzystania z ograniczonych zasobów - w tym czasu - w celu osiagnięcia założonych zysków. - Raymond Kurzweil, wynalazca i futurysta.

• Umiejętność osiągania realnych efektów.

Klasyfikacja gerpedelucyjna grup
 

Definiens:

Ze względu na to w jaki sposób grupa obiektów podlega selekcji rozróżniamy grupy typu:

• WSS (Wholly Selected Systems) - grupa obiektów podlegająca jako całość etapowi selekcji w procesie gerpedelucji. W szczególnym przypadku, jakim jest ewolucja biologiczna grupa WSS zwana jest obiektem żywym, który ze wzgledu na to z jakich elementów jest zbudowany należy do określonego poziomu organizacyjnego.

• PSS (Partially Selected Systems) - grupa obiektów, które podlegają selekcji nie jako cała grupa, lecz jako obiekty. W przypadku ewolucji biologicznej grupy typu PSS stanowią grupy typu społecznego.

Klasyczne dylematy teorii gier
 

Definiens:

Sytuacje, których ryzyko odniesienia korzyści przez obu graczy jest na tyle wysokie, że gracze podejmują działania, które w sumie obracają się przeciwko nim.

Do klasycznych dylematów teorii gier należą:

• Dylemat aresztowanych

Matematyczna teoria gier

Kluczowy dylemat rządzenia
 

Definiens:

Przy tworzeniu rządu, który daje jednym władzę nad innymi pojawiają się dwa zasadnicze problemy: jakie prerogatywy dać rządowi, by faktycznie mógł sprawować władzę oraz jak kontrolować rząd, by danej mu władzy nie nadużył.

• Dylemat ten został sformułowany przez James'a Madison'a (1751-1836), jednego z autorów konstytucji Stanów Zjednoczonych.

• Jeśli konstytucja i świadomość obywateli nie zapewniają stanu równowagi to dochodzi do rozwoju niczym nie krępowanej tyranii.

• Rządzenie zatem jest przykładem zagadnienia ortogonalnego

• Inne sformułowanie tego dylematu:
  
  scharakteryzowałem [...] jako próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ułożyć stosunki między państwem a jednostką, żeby państwo nie pożarło ludzkiej wolności, na co ma zawsze nieposkromiony apetyt, ale z drugiej strony - żeby ludzka swawola nie rozsadziła państwa - bo ono też jest potrzebne.
  [...]
  wzajemne uznanie wolności wymaga powstrzymania się przed naruszaniem jej u innych. I właśnie to naruszanie nazywam swawolą.
  
  [St. Michalkiewicz, "Wolność i swawola", Najwyższy Czas 9/2011, str. XLV]

Komunikacja
 

Definiens:

• Cytat z tygodnika "Najwyższy Czas" Nr. 908, utorstwa Macieja Tyrowicza:

  Emocje towarzyszą percepcji ludzkiej i są one logicznym faktem. Komunikat „nigdy tak nie rób” przez człowieka zostanie odebrany zupełnie inaczej niż przez maszynę. Czasem decydują „luźne” skojarzenia – jeśli mówi się, że ktoś jest skuteczny jak Hitler, to na chłodno jest to pochlebstwo, ale w rzeczywistości wydźwięk jest pejoratywny. Czasem mogą decydować okoliczności. Powiedzmy, że kilkunastu gości zajada się wystawionym przez nas obiadem, podchodzimy do jednego z nich, mówiąc na głos: „jedzenie to największa przyjemność... gdyby się jeszcze po tym nie tyło”. Jest to czysta prawda. Jeżeli gość będzie szczupły, zastanowi się może, co chcemy przez to powiedzieć, jeżeli otyły, potraktuje jako obelgę. Innym razem decyduje percepcja i zwykła możliwość rozumienia. Najlepszy wykład na temat całek w pierwszej klasie szkoły podstawowej wart jest niewiele. Komunikacja międzyludzka odbywa się wg schematu: zamysł – kodowanie (werbalizacja) – kanał przekazu – odkodowanie. Oczywiście ten nieścisły sposób naraża na wiele kłopotów, podobnie jak brak odpowiednich kodeków w odtwarzaczu w przypadku nagranej gdzie indziej płyty. Plus jest taki, że maszyna w takiej sytuacji zwykle nie działa w ogóle, a człowiek jakąś myśl przekaże. Chyba chodzi o to, by odbiorca zrozumiał nasz komunikat, tak jak my go rozumiemy. To wymaga sporej umiejętności i wiedzy na temat odbiorcy. W wielu sytuacjach, na przykład w przekazie w mediach, jest wręcz sztuką. Proszę zauważyć, że nawet najczystszy komunikat: „Białe jest białe, a czarne jest czarne.” zmienia sens gdy jest wygłoszony na wiecu murzynów albo w szpitalnej sali wobec chorych na bielactwo.

Konflikt interesu
 

Definiens:

Sytuacja, w której:

• to, do czego dąży obiekt N, jest dokładnie tym, czego chce uniknąć obiekt C,
• dwa obiekty dążą do tego samego celu, lecz tylko jeden z nich może go osiagnąć,

Matematyczna teoria gier
Nadążność

Konformizm
 

Definiens:

Wikipedia [200906]
(pot. ulegający wpływom) (łac. conformo - nadaję kształt) – w psychologii społecznej to zmiana zachowania na skutek rzeczywistego, bądź wyobrażonego wpływu innych ludzi. Podporządkowanie się wartościom, poglądom, zasadom i normom postępowania obowiązującym w danej grupie społecznej. W tym rozumieniu jest to zmiana związana z faktem, że członek grupy miał początkowo inne zdanie czy inaczej się zachowywał niż grupa, a następnie je zmienił w kierunku zgodnym z oczekiwaniami grupy.

Konfrontacja zastosowania
 

Definiens:

Sprawdzenie jak odkryte prawa i reguły spełniają się w praktyce w naszym otoczeniu naturalnym.

Konstruktory
 

Czynniki dowolnego rodzaju wydłużające CTO, podtrzymując stan „pewnej charakterystycznej całości”, którą stanowi obiekt, i sprawiają, że kryteria obiektowości są spełniane. W przypadku gdy dysponujemy miarą spełniania tego kryterium, będą nimi te czynniki, które poprawiają jego spełnianie.

Kradzież
 

Kradzież to przejęcie zasobu spod władztwa obiektu, który nie chce się go pozbyć w taki sposób, że obiekt ten nic o tym nie wie

Rozbój
Grabież

Kryteria obiektowości
 

Kryteria, według których stwierdza się, czy rozpatrywany obiekt dalej jest tym samym obiektem. Nie mają one ani charakteru obiektywnego, ani uniwersalnego – są ustalane w sposób subiektywny przez obserwatora definiującego obiekt. Innym obserwatorom pozostaje albo się z nim zgodzić, albo wymyślić własne kryteria.

Kryteria obiektowości, pomimo że ustalane są przez subiektywnego obserwatora, mogą mieć swoje charakterystyki. Za najważniejsze uważa się:

• liniową - kryterium obiektowości jest sumą podkryteriów: KO = P₁+P₂+P₃+...

• nieliniową - kryterium obiektowości jest iloczynem podkryteriów: KO = P₁*P₂*P₃*...

• nieliniową nawarstwień - kryterium obiektowości jest rekurencją podkryteriów: KO = ...(P₃(P₂(P₁)))

Charakterystyki kryteriów obiektowości najłatwiej omówić jest na przykładzie produktu.

Obiekt

Kryzys
 

Kryzys to (nagła i istotna jakościowo) transformacja systemu (np. społecznego), który nie wytrzymuje wygenerowanego przez siebie procesu o charakterze rozbieżnego sprzężenia zwrotnego

Mariana Mazura: to sprzężenie zwrotne rozbieżne

Wikipedia 2010.03: kryzys – zespół okoliczności zewnętrznych i wewnętrznych, wpływających na dany system w taki sposób, iż zaczynają się i trwają w nim zmiany. Rezultatem tych zmian może być jakościowo nowy system lub nowa struktura i funkcja w układzie istniejącym. [Według mnie definicja wysoce nieprecyzyjna]

Kultura
 

Definiens:

Zbiór wszystkich pozagenetycznych nośników projektu.

"Kultura jako taka powstaje po to by zapewnić plemieniu czy narodowi skuteczne sposoby radzenia sobie".
Charakterystyczne dla danej grupy wzory postępowania.

Kumulacja niewinnych
 

Definiens:

Proces kończączy się kryzysem, którego inicjatorem jest równoczesne zadziałanie czynników, które pojedynczo lub w miejszych grupach nie mają żadnego lub znikomy wpływ na proces

Jeszcze bardziej podstępnym inicjatorem procesów nieuchronnie prowadzących do katastrofy jest grupa kilku czynników występujących naraz, które pojedynczo lub w mniejszych grupach nie stanowią zagrożenia dla systemu: W 44 katastrofach lotniczych na 100 piloci nigdy wcześniej nie lecieli ze sobą, więc współpraca w kokpicie nie układała im się zbyt dobrze. Potem zaczynają pojawiać się błędy. Typowy wypadek powoduje skumulowanie następstw siedmiu kolejnych błędów człowieka. Jeden z pilotów popełnia jakiś błąd, sam w sobie niegroźny. Potem pojawia się kolejny błąd, który w połączeniu z pierwszym nadal nie prowadzi do katastrofy. Ale wówczas piloci popełniają trzeci błąd, potem czwarty, piąty, szósty i siódmy, a kombinacja ich wszystkich prowadzi do katastrofy [Gladwell Malcolm: Poza schematem. Wydawnictwo Znak, Kraków, 2009, ISBN 9788324011568, str. 174].

Lewak
 

Lewak to człowiek głoszący niepodważalnie moralną ideologię po to, by pod jej parawanem, wykorzystując mechanizm presji na wyzysk sołeczny gromadzić cudze zasoby. Teoretycznie w celu rozdania ich potrzebującym, w praktyce jednak rozdaje to, co mu z nich pozostanie, po tym jak dla siebie zatrzyma to, co według niego mu się należy.
Natura Człowieka Uczciwego sprawia, że lewak znajduje doskonałe wytłumaczenie, by zostawiać sobie maksymalnie dużo.

• Jak ktoś nie umie wytworzyć niczego, co ktoś inny chciałby w nieprzymuszony sposób kupić, to zaczyna lewicować.

• Testem na lewaka jest Chrystusowy wdowi grosz - czyli de facto bilans resergetyczny, w którym nie liczy się to ile ktoś dał, lecz to jaką wartość datek dla niego stanowił.

• Kiedy w 1995 roku Centrum Adama Smitha badało rozmiar konfiskaty dochodu rodziny pracowników najemnych spoza rolnictwa okazało się, że rząd konfiskuje takiej rodzinie aż 83 proc. dochodu. Potem część skonfiskowanych pieniędzy jej oddaje w postaci tzw. socjalistycznej konsumpcji zbiorowej, tzn. - państwowych usług medycznych, edukacyjnych, czy socjalnych. Ale - jak zbadał w USA prof. Walter Williams, a co podaje Jakub Goldszmidt w książce "Pułapka" - zaledwie 28 proc. środków przeznaczonych dla "biednych" w ramach programów socjalnych uruchomionych w roku 1965 przez prez. Johnsona, rzeczywiście trafiło do biednych - a 72 procent zostało przechwycone przez aparaty biurokratyczne, które tymi programami administrowały i cały czas się rozrastały - podobnie jak u nas NFZ, czy inne instytucje przychylające nam nieba.

  Ponieważ nasza biurokracja nie jest lepsza od amerykańskiej, to prawdopodobnie marnotrawi ona na swoje potrzeby więcej środków, niż 72 procent. Pewna część tych środków przeznaczana jest na korumpowanie mediów, które utrzymują biednych, naiwnych ludzi w przekonaniu, że gdyby państwo nie zabierało im 83 procent dochodu, to wszyscy, co do jednego, poumieraliby pod płotami. Z powodu naiwności, a pewnie i tępoty, ludzie ci nie potrafią zrozumieć, że obecnie finansują z własnych pieniędzy nie tylko wszystkie dobrodziejstwa, jakimi państwo ich obdarza, ale również - rozrastającą się armię swoich dobrodziejów, którzy przecież byle czego nie zjedzą. Że gdyby tych dobrodziejów nie było, to za te same dobrodziejstwa można by zapłacić znacznie taniej. Oto na przykład na jakąś usługę medyczną podatnik płaci 100 złotych. Z tych 100 złotych biurokracja przechwytuje 72 złote, podczas gdy bezpośredni wykonawcy tej usługi dostają 28 zł. Zatem, gdyby sprywatyzować sektor ochrony zdrowia, to znaczy - gdyby pieniądze szły Z PACJENTEM, a nie gdzieś w niewiadomej odległości ZA NIM, to nawet gdyby szpitale, lekarze i pielęgniarki, a więc bezpośredni wykonawcy usług medycznych kazali sobie płacić dwa razy więcej, to i tak byłoby to tylko 56 złotych, a nie 100!
  [St. Michalkiewicz. Felieton dla ludzi normalnych]

Lub
 

Definiens:

Równoważny angielskiemu and/or. W języku polskim i to koniunkcja, alternatywą jest albo

Łańcuch sukcesji
 

• Nazwa składa się z dwóch słów. Łańcuch - informuje o uporządkowaniu kolejnych elementów na zasadzie jeden za drugim, sukcesja niesie dwa znaczenia: bezpośrednie, polegające na tym, że występuje przeniesienie czegoś (np. informacji lub stanu posiadania) z obiektu poprzedzającego na obiekt następujący oraz drugie, które może być odebrane jako kontrowersyjne, polegające na tym, że przeniesienie to odbywa się dlatego, że jeden z obiektów odniósł sukces (np. sukces reprodukcyjny).
• Linia sukcesji nauczania: w filozofii wisznuickiej ważny jest przekaz wiedzy w łańcuchu linni sukcesji uczniów i nauczycieli - kto nie był uczniem nie ma prawa nauczać.

Nawarstwieniec

Łańcuch sukcesji genów
 

Definiens:

Sukces reprodukcyjny

Mała ewolucja
 

Definiens:

Klasyczna dla Fizyki Życia gra ewolucyjno-społeczna - model społeczeństwa złożonego z obiektów samodzielnych, czerpiących z zasobów.

Gra nałożona na populację złożoną z n graczy. Co kwant czasu wszyscy uczestnicy gry są losowo dobierani w pary i rozgrywają pomiędzy sobą tak zwaną grę pojedynczego spotkania. W zależności od stosowanej strategii każdy z nich zdobywa lub traci punkty. Wraz z końcem pojedynczego spotkania, każdy z graczy dodaje do swego konta wygraną lub stratę i  szykuje się do następnego spotkania, które nastąpi w kolejnej rundzie, po ponownym rozlosowaniu par. Kluczowe w tej grze są przepisy o selekcji i powieleniu. Polegają one na tym, że co pewien czas, na przykład po „zaledwie” trzech lub „aż” po milionie takich rund, cała grupa (populacja) uczestników zostaje poddana działaniu funkcji selekcyjnej, która do dalszych rozgrywek przepuszcza 50% graczy – wyłącznie tych, którzy zgromadzili najwięcej punktów. Druga połowa zostaje odrzucona i  już dalej nie bierze udziału w grze – można powiedzieć, że zostaje unicestwiona. Ci natomiast, którzy selekcję przechodzą, są klonowani i rozgrywka zaczyna się od początku. Jak nietrudno zauważyć, po operacji selekcji i reprodukcji liczebność populacji pozostaje na poziomie wyjściowym.

Analiza tego modelu z macierzą wypłat "Jak to w życiu" prowadzi do wniosku, że społeczności wpadają w tak zwany Cykl Tytlera.

Mała ewolucja grupowa
 

Definiens:

Klasyczna dla Fizyki Życia gra - model społeczeństwa złożonego z obiektów samodzielnych czerpiących z zasobów, obiektów, które są zbudowane ze współpracujących ze sobą elementów.

Gra rozgrywana dokładnie tak samo jak Mała ewolucja, przy czym każdy pojedynczy gracz w małej ewolucji grupowej złożony jest z grupy n graczy ściśle współpracujących ze sobą, a selekcja dotyczy całej tej grupy.

Gracz, nazwany g-graczem, stanowi system typu WSS

Ponieważ pojedynczy gracz w Małej ewolucji grupowej jest złożony z elementów nazywany jest g-graczem, ponieważ grupa ta jest niepodzielna (grupa typu WSS), to jako całość podlega selekcji i ewentualnemu powieleniu.

Analiza tego modelu prowadzi do wniosku, że elementy te są „skazane” na doskonałą współpracę

Mechanizm Galara
 

Definiens:

Gdy ludzie o czymś nie mają pojęcia, to akceptują wszystkie informacje dotyczące sprawy i święcie w nie wierzą, gdyż informacje te nie mają u nich żadnej konkurencji. Sprawia to, że ludzie stają się narzędziem w rękach tego, kto te informacje im podaje.

Mechanizm Życia
 

Definiens:

Mechanizm powodujący powstanie i rozwój życia. Fundament tego mechanizmu stanowią cztery Zasady Fizyki Życia.

Mem
 

Definiens:

to jednostki służące do tworzenia projektów pozagenetycznych, które biorą udział w procesie doskonalenia ewolucyjnego obiektów żywych.

To nazwa jednostki ewolucji kulturowej, analogicznej do genu będącego jednostką ewolucji biologicznej.

Projekt memetyczny

Model
 

Definiens:

Uproszczony opis badanego obiektu (fragmentu rzeczywistości), w którym eliminuje się te cechy, relacje lub inne elementy, które przynajmniej teoretycznie, są mało istotne. Analiza modelu pozwala na przybliżone określanie przyszłych zachowań badanego obiektu. Miarą jakości modelu jest wierność procesów przewidywanych z procesami rzeczywistymi.

Moksza
 

Definiens:

Moksza w fizyce życia definiowana jest jako stan świadomości człowieka przejawiający się wyzwoleniem ze złudzeń i iluzji spowodowany:

• pełną identyfikacją umysłu z myślami oraz percepcjami zmysłowymi, które pochodzą ze źródeł materii, energii i informacji,
• pełnym, na wysokim poziomie ogólności, zrozumieniem zależności przyczynowo-skutkowych, rządzących materią, energią i informacją.

• Nazwa wywodzi się z nazwy pojęcia wyzwolenie występującego w filozofii indyjskiej
• Moksza w rozumieniu fizyki życia w większości jest zgodna z pojeciem mokszy w hinduizmie. Główną rozbieżnością jest "wyjście osoby w stanie mokszy poza krąg samsary". W chwili obecnej, w warunkach Ziemskich nie ma jak na razie obiektu żywego, który:
  a/. jest przynajmniej w założeniu nieśmiertelny
  b/. jest niepodatny na oddziaływania gerpedelucji.

Moralność
 

Definiens:
Zbiór zasad i norm narzuconych na postępowanie obiektów żywych wchodzących w skład danej społeczności, który zapewnia, że społeczność ta nie ginie.

Moralność można definiować jako sposób postępowania jednostki ludzkiej przyjęty pośród większości za normę, będąca częścią dziedzictwa kulturowego danej organizacji kulturowej, która wywołuje negatywne lub pozytywne emocje innych jednostek, nie jest lub jest sprzeczna z naturą człowieka oraz nie jest lub jest szkodliwa z punktu widzenia organizacji kulturowej danej społeczności.
Uwagi:
W definicji z wikipedii brak wytłumaczenia co znaczy dobro i zło

Zagrożeniem dla grupy są konflikty między jej uczestnikami i brak kooperacji. Naturalna kooperacja u owadów socjalnych wynika z genotypu, w niejednolitej genetycznie grupie ludzkiej wymaga podtrzymania – pewne dodatku do tej niejednorodności genetycznej. Tym dodatkiem do zachowań genotypowych są normy moralne. One to, zmieniając repertuar zachowań osobników należących do grupy, umożliwiają grupie istnienie i trwanie. W przeciwnym przypadku konflikty wynikające z maksymalizacji własnego interesu poszczególnych osobników zniszczyłyby możliwości grupy do działań, czyli, jak mówi Bertalanffy, do całkowitego efektu działań wyspecjalizowanych elementów systemu.

Linki:

Morfologia
 

Definiens:

W biologii określa właściwości związane z wyglądem zewnętrznym (kształt, struktura, kolor, wzór) obiektu żywego lub jego części składowych. [Wiki-eng Eng 200811]. Komplementarną z morfologią jest fizjologia.

Motywanta
 

Definiens:

funkcja, która w danej chwili i w danych okolicznościach jednoznacznie określa jak obiekt żywy ma się zachować. Zależy od: warunków zewnętrznych, historii ewolucyjnej i od historii samego obiektu.

G-motywanta

Motywanty składowe
 

Definiens:

• pragnienie, aby być lubianym, akceptowanym i aprobowanym przez innych dzięki spełnieniu norm grupowych.
• pragnienie, aby być autorytetem
• pragnienie, aby optymalnie postąpić w danej sytuacji (konformizm)

Myślenie
 

Definiens:

Różnorakich definicji myślenia jest bardzo wiele i trudno z nich wybrać jakąś jedną uniwersalną. Zdecydowana większość z nich określa myślenie jako proces realizowany przez mózg, służący do osiągnięcia (jakiegoś) celu. Podstawą myślenia są pojęcia – modele różnorakich obiektów, natomiast samo myślenie polega na tworzeniu tych modeli w mózgu, analizie wyobrażanych sobie ich zachowań, wyciąganiu na tej podstawie wniosków i w oparciu o nie podejmowaniu właściwych decyzji.

Myślenie absolutne
 

Definiens:

Myślenie absolutne składa się z trzech podstawowych rodzajów myślenia: myślenia redukcjonistycznego, systemowego i teoriogrowego oraz dołożeniu do nich wiedzy na temat specyfiki obiektów żywych, na przykład wiedzy o typowych populacyjnych reakcji emocjonalnych. Myślenie absolutne polega na umiejętnym i właściwym zastosowaniu każdego z rodzajów myślenia do analizy badanego zjawiska;

Pełna definicja pojęcia "Myślenie absolutne"

Myślenie redukcjonistyczne
 

Definiens:

Myślenie redukcjonistyczne polega na wyodrębnieniu z badanego zjawiska jego najważniejszych elementów składowych, odrzuceniu wpływu pozostałych elementów i poszukiwaniu powiązań przyczynowo skutkowych

Za fizykami poszli inni: przyrodnicy i filozofowie, ekonomiści i socjolodzy. Wszyscy koncentrowali się na odizolowaniu tego, co, jak się wydawało, było nieistotne w badanym zjawisku, i na znalezieniu fundamentalnej, prostej zależności przyczyna – skutek, najlepiej w postaci zgrabnej formuły matematycznej. W ślad za naukowcami szli inżynierowie, którzy nowo odkryte przez fizyków prawa stosowali, z ogromnym zresztą powodzeniem, w praktyce, a to sprawiło, że podejście redukcjonistyczno-izolacjonistyczne stało się „jedynie słusznym” [9788374840453, str.10, zm. – JF]. Tę „jedyną słuszność” przypieczętował jeszcze swym najsłynniejszym wzorem świata: E=mc² sam Albert Einstein (1879-1955). Fakt, że myślenie redukcjonistyczne zostało powielokroć sprawdzone przez naukowców i inżynierów sprawił, że zdecydowana większość ludzi intuicyjnie postrzega je jako spójne i logiczne. Co więcej, jest ono stosunkowo łatwe w nauczaniu dlatego też systemy oświatowe na całym świecie wprowadzają je już od najmłodszych klas. W ten oto sposób wykształcił się dominujący paradygmat poznania. Jednak w miarę postępów nauki okazało się, że choć doskonale tłumaczy on wiele zagadnień, to niestety nie pozwala na pełne zrozumienie mechanizmów natury.

Myślenie systemowe
 

Definiens:

Myślenie systemowe uwzględnia wszystko, w tym nawet czynniki teoretycznie nieprzewidywalne. Ważnymi elementami tego myślenia są:

• sprzężenie zwrotne, które polega na tym, że skutek może zmienić przyczynę, a ta z kolei zwrotnie skutek itd.
• diagramy przepływowe

Myślenie systemowe pozwoliło na zrozumienie wielu skomplikowanych zagadnień i skonstruowanie wielu nowych urządzeń, jednak i ono nie do końca nadaje się do uchwycenia subtelnej natury pewnej klasy systemów – systemów społecznych, a więc takich, których elementami składowymi są obiekty żywe, w tym i my sami.

Myślenie teoriogrowe
 

Definiens:

Myślenie teoriogrowe to analiza rzeczywistości w kategoriach związanych z konfliktem interesu.

• Typowe taktyki w procesach teoriogrowych

Nadążność
 

Definiens:

Zespół zjawisk i zagadnień występujący podczas dążenia do celu. Z punktu widzenia matematycznej teorii gier jest to wątek drzewa decyzji, który do tej chwili był, a od tej chwili będzie, zrealizowany - rzeczywisty wątek drzewa decyzji.

Pełna definicja nadążności

Nadążność stanowi treść III zasady fizyki życia

Nadążność klasyczna
 

Definiens:

Nadążność prosta bez prowadzenia analizy zachowań obiektu przeciwnego. Polega na lokalizacji celu, wytyczeniu kierunku pogoni i nakierowaniu swej prędkości zgodnie z tym kierunkiem.

Nadążność wyprzedzająca
 

Definiens:

Nadążność z prowadzeniem analizy zachowań obiektu przeciwnego. Polega na wyciąganiu wniosków z obserwowanych ruchów przeciwnika i takim sterowaniem własnymi poczynaniami by "wstrzelić się w tempo" - czyli przewidzieć np. jego pozycję za 10 minut i samemu dokładnie w tej pozycji znaleźć się w tym czasie

Nadorganizm
 

Definiens:

Zbiór obiektów żywych tworzących grupę typu WSS

Definicję tę w odniesieniu do owadów społecznych zaproponował E.O. Wilson w książce zatytułowanej "Społeczeństwa owadów"
Każde społeczeństwo, takie jak kolonia właściwie społecznych gatunków owadów, ma cechy organizacji analogiczne do fizjologicznych właściwości pojedynczego organizmu. Tak na przykład kolonia owadów dzieli się na kasty reprodukcyjne (analogiczne do gonad) i kasty robotnic (odpowiadające tkance somatycznej); Może występować wymiana pokarmu przez trofalaksję (analogicznie do zachodzącej w układzie krążenia) itd.

Jeśli przyjmiemy zaproponowaną w fizyce życia koncepcję poziomów organizacyjnych obiektów żywych pojęcie nadorganizmu w odniesieniu do społeczności owadów nazwiemy organizacyjną formą życia piątego poziomu

Natura Rzeczy
 

Definiens:

Jest jak jest!

Choć czasem nie wiemy jaka to jednak logika w tym jest

Natura Człowieka Uczciwego
 

Definiens:

Główny czynnik ludzkiej motywanty: Człowiek świadomie i podświadomie robi wszystko, by maksymalizować bilans swych korzyści do strat przy ralizacji celu życia.

• Jest to natura nie tylko ludzka, lecz każdego obiektu żywego.

• Oczywiście z tym spostrzeżeniem bardzo wiele osób (autorytetów) nie chce się zgodzić. Ci, którzy mówią, że tak nie jest stosują po prostu taktykę von Neumanna lub taktykę von Socjalla po to, by... jeszcze lepiej maksymalizować swój własny bilans korzyści do strat.

• Przysłowie: Grabie grabią do siebie

• Boy Żeleński o motywie przewodnim "Maksym i rozważań moralnych" La Rochefocauld'a - Egoizm, miłość własna, lęk o lub pragnienie korzyści, oto składniki, które znajduje, ilekroć rozbierze z osłonek jakąkolwiek czynność ludzką: oto, co zostaje, gdy ją rozdziać z mniej lub więcej świetnych pozorów.

• Jeśli kradzież (rozbój, grabież) jest w naszym interesie, zgadzamy się na kradzież (rozbój, grabież)

• "Typowe dla ludzi jest uważanie się za bardziej moralnych i uczciwych od innych osób"

Nauka
 

Definiens:

Nauka to całokształ działań mających na celu tłumaczenie i jeśli się da przewidywanie rzeczywistości.

1. [E.O. Wilson "O naturze ludzkiej" 83-06-01451-0:64]

   Całokształt działań mający na celu opracowanie teorii.

   Wartość teorii naukowej mierzy się jej zdolnością do przekształcania niewielkiej liczby aksjomatycznych tez, w szczegółowe twierdzenia dotyczące przewidywanego przebiegu obserwowalnych zjawisk. W ten sposób teoria atomu Bohra umożliwiła powstanie nowoczesnej chemii, a chemia ta stworzyła nową biologię komórki. Miarą wartości teorii jest nadto zakres, w jakim oparte na niej przewidywania mogą zwycięsko współzawodniczyć z przewidywaniami wyprowadzonymi z innych teorii dotyczących tych samych zjawisk – system Kopernika po krótkiej walce odniósł zwycięstwo nad systemem Ptolomeusza. i wreszcie, teoria naukowa zyskuje wpływ i prestiż wśród uczonych w miarę tego, jak coraz więcej faktów pozwala ująć w łatwe do zapamiętania i poręczne schematy eksplanacyjne i jak nowo odkrywane fakty okazuj się zgodne z jej tezami – więcej przemawia na rzecz prawdopodobieństwa, że Ziemia jest okrągła, niż że jest płaska.

Nawarstwieniec
 

Definiens:

Ciąg elementów logicznych (np. zdarzeń lub genów), który poddany pewnemu kryterium daje w odpowiedzi logiczną prawdę wtedy i tylko w tedy gdy wszystkie jego elementy poddane innemu kryterium też dają w odpowiedzi logiczną prawdę.

• Wygrana jest nie sumą, lecz ciągiem poprawnych uderzeń.

• Przedsięwzięcia mają charakter nawarstwieńców. Warunkiem by doszło do ich realizacj jest nie tylko poprawność wykonania elementów, lecz również kolejność ich monażu.

• Skutek jest taki, że obliczenia podawane za pewnik są oparte na serii zagnieżdżonych (nawarstwionych) założeń, z których każde może być źródłem błędu.

Pojęcia skojarzone:
Łańcuch sukcesji Pomocnicze cytaty dla haseł:
nawarstwieniec

Nawarstwienie niewinnych
 

Definiens:

Proces kończączy się kryzysem z powodu nawarstwienia się z pozoru nieistotnych czynników.

Przykładem tego typu procesów jest padający w górach śnieg. Pojedyncze płatki nie stanowią żadnego zagrożenia, ale w miarę jak coraz grubszą warstwą pokrywają zbocze, rośnie zagrożenie lawinowe, a gdy przebierze się miarka, uruchamiany jest proces lawinowy. Problem z procesami tego typu polega na tym, że w początkowym okresie padający płatek śniegu w praktyce nie stanowi żadnego zagrożenia, lecz w końcowej fazie tenże płatek, który pada dokładnie tak samo jak na początku, może spowodować katastrofę (kryzys).

Celem tych polityków, jak wynika z historii kilku ostatnich dekad, było przeszmuglowanie tego kraju w stan „socjalistycznego dobrobytu” za pomocą pojedynczych, konkretnych, specyficznych środków zwiększających krok po kroku władzę rządu. Jednocześnie dbali oni, by kroki te nie ułożyły się w jakąś regułę lub zasadę, którą można by zidentyfikować i nazwać. Socjalizm zatem nie pojawia się ani za sprawą głosowania, ani przewrotu zbrojnego, lecz jako skutek serii drobnych odstępstw i przekrętów, które w końcu prowadzą do faktu dokonanego [Ayn Rand (1905-1982)].

Samo nawarstwianie niewinnych czynników może mieć charakter liniowy tak jak opad płatków śniegu lub na przykład wykładniczo narastający, tak jak w przypadku inflacji przechodzącej w hiperinflację.

W języku potocznym do nazywania tego typu zjawisk używa się takich metafor, jak: "naciąganie struny", "przeginanie pały" lub "kropla, która przelewa czarę goryczy"

Nośność nazwy
 

Definiens:

Cecha nazwy (lub hasła), która powoduje, że dana nazwa jest szybko przyswajana przez szerokie rzesze odbiorców

Obiekt
 

Definiens:

to wyodrębniony element materialny lub abstrakcyjny, posiadający:

• tożsamość,
• zestaw właściwości, które w danym momencie posiadają swój aktualny stan. Zmiany stanów w czasie nazywamy zachowaniem,
• interfejs oddziaływań - praktycznie stan lub zachowanie każdej właściwości może wpływać na stan lub zachowanie innych obiektów, w związku z tym interfejs oddziaływań może być utożsamiany z zestawem właściwości,
• zestaw charakterystycznych zachowań

Z pojęciem obiektu ściśle zwiazane są:

• kryteria obiektowości.
• czynniki sprawcze.

System

Obiekt żywy
 

Definiens:

to system/obiekt strumieniowy o charakterze atraktora utworzony z rozmaitości sprzężonych ze sobą replikatorów syntetyzujących, należący do łańcucha sukcesji informacyjnych replikatorów syntetyzujących. Jego aktualna postać ukształtowana jest przez proces doskonalenia gerpedelucyjnego, który samorzutnie się zainicjował w przestrzeni, w której panuje Dualizm Natury Rzeczy.

Rozróżnia się kilka poziomów organizacyjnych obiektów żywych.

• John von Neumann: Maszyna zawierająca wystarczającą informację i potrafiąca ją wykorzystać do zbudowania sprawnych kopii samej siebie z części dostępnych w jej otoczeniu.

  W języku fizyki życia brzmiało by to nieco inaczej: Obiekt zawierający wystarczającą informację i potrafiący ją wykorzystać do zbudowania sprawnych kopii samego siebie z obiektów dostępnych w jego otoczeniu.

• System strumieniowy aktywnie czerpiący resergię (konieczną do realizacji swego celu jakim jest cel obiektu żywego), zmieniający na zasadzie niezbędnych powieleń swój budulec (szybciej) i strukturę (wolniej) w czasie. Pod pojęciami budulec i struktura rozumieć należy nie tylko materię i energię lecz również informację i metody korzystania z niej.

Okresy rozwojowe człowieka
 

Definiens:

1. Okres konsumencki - dziecięcy
   
2. Okres producencki - opcjonalny, bo może do niego nie dojść.
   
3. Okres konsumencki - starczy

W fizyce życia najważniejszym kryterium klasyfikacji jest odniesienie jednostki do resergii społecznej. Każdy bowiem zawsze jest konsumentem resergii indywidualnej.

W zależności od długości życia i warunków zewnętrznych może okazać się, że człowiek przeskoczy okres II lub nie dożyje do okresu III

Wikipedia [200905]
W życiu człowieka wyróżnia się następujące okresy rozwojowe:

okres zarodkowy
okres płodowy
okres noworodkowy
okres niemowlęcy
okres poniemowlęcy
okres dzieciństwa
okres dojrzewania
okres dojrzałości
okres wieku średniego
okres starości

Optymalizacja
 

Definiens:

Proces nadążny polegający na wyznaczeniu najlepszego rozwiązania z punktu widzenia określonego kryterium jakości

Ortogonalność
 

Def. mat.: prostopadłość

Def. fż.: nieprzynależność (np. czynników sprawczych lub efektów) do tego samego wymiaru

W fizyce życia przykładami ortogonalności są:

• Dwa fundamentalne składniki celu obiektów żywych: przyswajanie i podział, a w zasadzie jakość przyswajania i częstotliwość podziału. Para ortogonalna (przyswajaj/dziel się)
• Przystosowanie osobnicze i przystosowanie populacyjne - ortogonoalność (ja/grupa).
  Doskonale opisuje to natępujący cytat: Niewątpliwie znaczne pogorszenie u człowieka ochronnej dla płuc roli krtani nie mogło, przynajmniej w chwili powstawania tej adaptacji, zmniejszać w ogólnym bilansie fitness osobników [pojęcie fitness autorzy tego cytatu definiują jako miarę skuteczności przeżycia osobnika - przyp. JF]. Wynika stąd, że niewątpliwe zmniejszanie fitness wskutek śmiertelnych zakrztuszeń musiało być z nawiązką kompensowane przez inne skutki [nabywanie umiejętności mowy - przyp. JF] tej adaptacji, tak by w sumie adaptacja przynosiła zysk dla fitness. W przeciwnym przypadku adaptacja ta nie mogłaby postępować. [ISBN 9788301156329, str. 196]
  Gdzie widać wyraźnie, że gerpedelucja przepuszcza niekorzystne dla pojedynczych osobników zmiany (opuszczenie krtani zwiększające ryzyko śmiertelnego zakrztuszenia ale umożliwiające mówienie) dlatego, że w ogólnym bilansie resergetycznym dla populacji umożliwienie sprawniejszej komunikacji poprzez mowę zwiększa fitness pojedynczych osobników.
• Zysk krótko i długofalowy. Jeśli zasadzę ziarno, to w dalekiej przyszłości będę miał o wiele więcej tego ziarna, ale sadząc całe ziarno dziś, w bliskiej przyszłości mogę umrzeć z głodu.

Ortogonalność (z gr. ortho – proste, gonia – kąt) – uogólnienie pojęcia prostopadłości

Przykłady zagadnień ortogonalnych:

• Kluczowy dylemat rządzenia
• Para ortogonalna "korzyść moja/grupy"
• Para ortogonalna "korzyść krótko/długo terminowa"

Państwo
 

Panstwo to zbiór rządzących i wspierających instytucji posiadających suwerenność na danym terytorium i nad daną populacją.

"Państwo"

"Państwo"
 

"Państwo" to zbiór ludzi pracujących w instytucjach państwa, a zatem w instytucjach rządzących i instytucjach je wspierających.

Definiens ten jest oryginalnym definiensem fizyki życia, a cudzysłowy są integralnym jego składnikiem.

Przy zaliczaniu danej osoby do "państwa" należy uwzględnić, to na ile działalność tej osoby zależy od państwa. Zależność bowiem instytucji wspierających może być realizowana na wiele różnych sposobów, na przykład poprzez: całkowite finansowane, współfinansowane lub koncesjonowanie.

Para ortogonalna "Ja/grupa"
 

Para ortogonalna korzyść "krótkoterminowa/długoterminowa"
 

Paradygmat
 

Zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki.

Podstawowy Mechanizm Bogacenia Społeczności
 

Definiens:

Podstawowy mechanizm, który powoduje bogacenie się społeczności:
Pozwolenie jednostkom produkującym zasoby pożądane przez innych członków społeczności (resergię) na kumulację zysków pochodzących z dobrowolnej wymiany ich nadwyżek.

1. Każde wyjście z różnorakich kryzysów gospodarczych odbywało się poprzez uaktywnienie tego mechanizmu. Na skutkujące rozwojem gospodarczym dorabianie się zezwalali swego czasu: Katarzyna II Wielka w Rosji, Lenin w ZSRR (1921 r.), Liu Shaoqi w ChRL (1962 r.) i nowe, postkomunistyczne władze w Polsce w latach 90. XX wieku.

2. Proponowana nazwa angielska: BFDS - Basic Factor for Development of Societies

3. Z tych 45 milionów, od 1 do 3 milionów ludzi popełniło samobójstwa, a nawet 2,5 miliona pobiły na śmierć partyjne kadry, ponieważ, jak mówi z goryczą naukowiec, „nie pracowali dość ciężko, ponieważ odważyli się zaprotestować, ponieważ za wolno się ruszali, ponieważ jednego ranka nie mieli siły stawić się do pracy, ponieważ w niektórych przypadkach uznano ich za zbyt starych albo zbyt chorych – i co zrobić z taką osobą? Dalej ją karmić?”.

   W Chinach okres ten jest oficjalnie nazywany „trzema latami katastrof naturalnych” i mało kto zna jego prawdziwą historię. W rzeczywistości, mówi Dikötter, katastrofę praktycznie w całości wywołali ludzie. Partia Komunistyczna zagoniła setki milionów chłopów do kołchozów, aby poprawić wydajność rolnictwa i przemysłu, i zacząć konkurować z supermocarstwami (w ciągu 15 lat zamierzano przegonić Wielką Brytanię w produkcji stali). – Ta radykalna kolektywizacja po prostu zniszczyła motywację do pracy. Wydajność rolnictwa załamała się – stąd głód.
   [cytat z artykułu "Wielki głód i wielki wstyd" - Sunday Times
   http://ciekawe.onet.pl/spoleczenstwo/wielki-glod-i-wielki-wstyd,2,4790703,artykul.html]

   Cytaty z literatury związane z hasłem "BFDS"

Poldao
 

Definiens:

Polityka
 

Definiens:

Polityka to robienie wszystkiego, co w danej chwili jest możliwe do zrobienia bez większego uszczerbku własnego, w jednym jedynym celu: by zagarnąć jak najwięcej.

Jednym z takich działań jest produkowanie informacji mającej udowodnić, że tak nie jest (vide taktyka von Neumanna). Dotyczy to działań zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych.

Położenie równowagi
 

Definiens:

Taki stan właściwości systemu, dla którego funkcja wszystkich lub wybranych właściwości tego systemu przyjmuje wartość skrajną (pochodna tej funkcji po czasie jest równa zero).

Potencjał
 

Definiens:

Miara tego na ile dany zasób może być wykorzystany

Populacja
 

Definiens:

Zbiór podobnych obiektów żywych mogących na siebie oddziaływać, osadzony w określonym środowisku, które również może na nie oddziaływać.

Populacja definiowana w fizyce życia jest zasadniczo tym samym co system z tą jednak różnicą, że jej elementami są obiekty żywe

Zaproponowana definicja jest uogólnioną definicją populacji biologicznej i w tym ujęciu, można na przykład uznać człowieka za populację komórek.

Badaniem właściwości populacji, jako nowego obiektu zajmuje się analiza populacyjna, której jednym z elementów jest rachunek populacyjny

Populacja biologiczna
 

Definiens:

Zespół organizmów jednego gatunku żyjących równocześnie w określonym środowisku i wzajemnie na siebie wpływających, zdolnych do wydawania płodnego potomstwa. Nie jest to jednak suma osobników jednego gatunku, a zupełnie nowa całość.

Definicja z wikipedii stan 2011.02.15

Poziomy organizacyjne obiektów żywych
 

Definiens:
Jeśli zgodnie z rozważaniami fizyki życia przyjmiemy, że obiekt żywy to zbiór współpracujących ze sobą powielających się elementów, wówczas możemy wyróżnić kilka poziomów organizacycjnych obiektów żywych w zależności od tego czym są elementy, z których się on składa.

1. Ponieważ najprostszą formą życia są replikatory syntetyzujące należy je uznać za formę życia pierwszego poziomu,
2. Wyżej znajdują się na przykład mitochondria i bakterie, które stanowią formę życia drugiego poziomu, ponieważ są obiektami złożonymi ze współpracujących ze sobą elementów organizacyjnej formy życia pierwszego poziomu.
3. Konsekwentnie, zbudowana z elementów życia pierwszego i drugiego poziomu komórka eukariotyczna stanowi organizacyjną formę życia kolejnego szczebla – poziomu trzeciego,
4. Natomiast człowiek i mrówka - obiekty zbudowane z komórek eukariotycznych - to formy życia czwartego poziomu organizacyjnego.
5. Z kolei społeczności mrówek, os i termitów stanowią organizacyjną formę poziomu piątego.

Patrz nadorganizm

• Społeczności owadów nie są zespolone i fakt ten może budzić wątpliwości co do tego, że społeczność jest organizmem. Uwaga ta jest oczywiście bardzo słuszna, jednak z punktu widzenia teorii systemów społeczności owadów są zintegrowane, ponieważ to, czy dany zbiór elementów stanowi jeden odrębny system/obiekt, nie zależy od tego, w jaki sposób jego elementy są połączone, lecz od tego, że na siebie oddziałują (zachodzą pomiędzy nimi sprzężenia)!
  
  
• Uwaga: obiekty poziomu n-tego nie są zbudowane wyłącznie z elementów poziomu n-1 (propozycja nazwy: hierarchiczna kaskadowość), lecz niektóre elementy mogą być stworzone bezpośrednio z elementów niższych poziomów (propozycja nazwy: hierarhiczna równoległość kaskad zagnieżdżonych)

Pracusie/Złodzieje
 

Definiens:

Fundamentalny dla fizyki życia podział społeczności obiektów żywych na pracusiów - wytwórców resergii [wytwórców pożądanych zasobów] i złodziei - pochłaniaczy resergii [konsumentów pożądanych zasobów]

• Analogiczny podział (na Altasów i Grabieżców) zaproponowała i dokładnie opisała Ayn Rand w książce "Atlas zbuntowany"

• Analogiczny podział (na Mrówki i Pasikoniki), swietnie nadający sie do popularyzacji idei gier ewolucyjnych i budowania zrozumiałych modeli społecznych, zaproponował Krzysztof Habich. Zapoznać się z nim można na stronie notatnika z dnia 2011.11.22 lub na youtube

Prawa życia
 

Definiens:

1. Prawo powstawania życia - prawo zaburzenia

2. Prawo zależności

3. Prawo optymalizacji czerpania z zasobów

4. Prawo bilansowania zasobów

Prawo Haška
 

Definiens:

Jeszcze tak nie było, żeby jakoś nie było.

Prawo koncentracji
 

Definiens:

Materia Wszechświata dąży do koncentracji, każdy obiekt astronomiczny jest pojedynczym ośrodkiem koncentracji materii. Obiekty większe pochłaniają mniejsze. Najsilniej koncentrują materię tzw. czarne dziury. Gdy dochodzi do przekroczenia pewnych wartości granicznych skoncentrowana materia eksploduje tworząc tzw. Wielki Wybuch

Heraklit z Efezu:
Tego świata, jednego i tego samego świata wszechrzeczy, nie stworzył ni żaden z bogów, ani żaden z ludzi, lecz był on, jest i będzie wiecznie żyjącym ogniem zapalającym się według miary i według miary gasnącym."

Aleksander Gudzowaty
[...] cokolwiek występuje w świecie (także we wszechświecie), podlega obiektywnemu i obiektywnie działającemu „prawu koncentracji” – zapewne jednemu z „praw natury”. To model rozwoju, a raczej model podążania do eksplozji będącej nieruchomym rezultatem każdej koncentracji. [str. 235]

Portal wiedzy
Zakłada się (obecnie nie jest to zupełnie pewne), że jeśli gęstość materii we wszechświecie przekracza określoną wielkość krytyczną, to końcem jego ewolucji będzie Wielki Kolaps - zapadnięcie się całej materii w czarnej dziurze. Po nim nastąpi być może ponowny Wielki Wybuch.

Prawo niwelowania różnic potencjałów
 

Definiens:

Proces dążenia do stanu równowagi.

Presja na wyzysk społeczny 

Arystoteles: najmniej dba się o to, co wspólne największej liczbie ludzi.

Garret Hardin: historia wielkich fortun pokazuje, że taktyką osób, które je budowały było ciche uwspólnianie kosztów przy równoczesnym prywatyzowaniu zysków.

Proces (mat.)
 

Definiens:

Proces (w matematyce) to uporządkowany w czasie ciąg zmian/stanów zachodzących po sobie.

• Ze względu na to, że w fizyce życia procesy odgrywają rolę fundamentalną, nie powinniśmy sobie pozwolić na ich wieloznaczność. Dlatego też dla naszych celów proces należy wiązać z jego definicją ekonomiczną i wyobrażać go sobie jako system realizujący jakiś konkretny ciąg zmian. W starszych podręcznikach do cybernetyki, by uniknąć tej dwuznaczności, proces w ujęciu matematycznym określano mianem ruchu, który odnoszono do zmiany stanu dowolnej właściwości obiektu (lub systemu): Przez ruch rozumie się zmianę temperatury ciała, ładunku elektrycznego kondensatora, objętości lub ciśnienia gazu, stanu konta bankowego, zapasów w magazynie. Wreszcie nawet takie procesy, jak życie i myślenie, mogą i powinny być także traktowane jako określone aczkolwiek bardzo złożone formy ruchu [Lerner, A. J., "Zarys cybernetyki", WNT, Warszawa 1971, str. 23]. Jednak użycie słowa „ruch” razi i wydaje się nie na miejscu. Powszechnie jest ono utożsamiane z „ruszaniem się czegoś”, a więc zmianą stanu zaledwie jednego z wielu typów właściwości. Z tego też względu, gdy mowa będzie o procesie w ujęciu matematycznym, posługiwać się będziemy takimi jego synonimami, jak zachowanie, przebieg, przejście lub trajektoria.
  ["Fizyka życia", str 109]

Zachowanie

Proces (ekonom.)
 

Definiens:

Proces ( w ekonomii) to ciąg działań prowadzący w konsekwencji do określonego celu.

Proces doskonalenia ewolucyjnego
 

Definiens:

Ze względu na niejednoznaczność pojęcia ewolucja fizyka życia zastapiła go definiendum "Proces doskonalenia ewolucyjnego", a poźniej gerpedelucja, by w końcu zaproponować nowy definiens ewolucji biologicznej.

Proces lawinowy
 

Definiens:

Proces lawinowy to proces charakteryzujący się wykładniczym narastaniem stanu właściwości systemu.

Reakcja łańcuchowa (lub reakcja lawinowa) jest szczególnym rodzajem reakcji chemicznej lub jądrowej. Po zainicjowaniu reakcja przebiega początkowo tylko w niewielkiej części ośrodka, lecz jej produkty takie jak np.: ciepło, światło czy produkty pośrednie, inicjują reakcję w kolejnym punkcie ośrodka, na skutek czego rozwija się ona lawinowo bez potrzeby udziału pierwotnego zewnętrznego czynnika inicjującego.

Projekt
 

Definiens:

Zestaw informacji zapisanych w dowolny sposób niezbędnych do stworzenia obiektu lub właściwości (struktury i zachowania).

• Obecnie definiendum projekt kojarzone jest również ze zbiorem aktywności zmierzających do osiągnięcia celu, często poprzez wytworzenie unikatowego produktu, usługi bądź rezultatu. W fizyce życia definiens ten powiązany jest z definiendum przedsięwziecie.

Projekt genetyczny
 

Definiens:

Projekt każdego obiektu żywego. Jego nosnikiem są samopowielalne cząski organbicznie, głównie DNA i RNA. W oparciu o ten projekt kształtowane są właściwości wrodzone (struktury i zachowania) obiektów żywych.

mem
projekt

Projekt memetyczny
 

Definiens:

Projekt zapisany memami, w oparciu o który kształtowane są wyuczone właściwości (struktury i zachowania) obiektów żywych.

mem
projekt

Prokreacja
 

Definiens:

Zespół wszelkich czynności związanych z wydaniem potomstwa zdolnego do dalszego samodzielnego życia

Propagacja
 

Definiens:

pochodzi od francuskiego i angielskiego słowa propagation, oznaczającego rozchodzenie się (rozprzestrzenianie się) między innymi fal radiowych. Zawiera ona w sobie coś więcej niż jej najbardziej zbliżony odpowiednik w języku polskim, gdyż obejmuje też czynniki niezależne - w sferze rozchodzenia się fal radiowych - od woli człowieka. W tym rozumieniu prognozy propagacyjne oznaczają przewidywane, obiektywne warunki rozchodzenia się fal radiowych.

Przedsiębiorca kompradorski
 

Definiens:

Przedsiębiorca bogacący się w oparciu o struktury władzy. Wykorzystujący mechanizmy subwencji, pozwoleń, dogadanych kontraktów, które bazują na presji na wyzysk społeczny

• Komprador - w krajach kolonialnych: miejscowy kupiec, pośredniczący w handlu z metropolią, później członek zamożnej burżuazji.

Przedsiębiorca wolnorynkowy
Wyzyskiwacz

Film Johna Stossel'a tłumaczący istotę zjawiska

Przedsiębiorca wolnorynkowy
 

Definiens:

Przedsiębiorca bogacący się poprzez produkcję i sprzedaż na wolnym rynku, czyli de facto wytwarza to co ludzie chcą kupić.

Przedsiębiorca kompradorski
Wyzyskiwacz

Przedsięwzięcie
 

Definiens:

Przedsięwzięcie to zbiór aktywności powiązanych ze sobą w określony sposób, mających na celu osiągnięcie założonego rezultatu w oparciu o limitowane zasoby, np: wytworzenie unikatowego produktu, opracowanie technologii, zdobycie szczytu, wysadzenie mostu, wygranie gry. Przedsięwzięcie ma z reguły zaplanowany początek i koniec, cechuje je również unikalność, jednorazowość i złożoność.

Przekomunikowanie
 

Definiens:

Stan systemu, w którym jego elementy wysyłają zbyt wiele komunikatów, co prowadzi do zaburzeń funkcjonowania systemu.

• Inaczej "chaos komunikacyjny"

Psychologia
 

Definiens:

nauka zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zachowaniem człowieka (charakterystyki zachowań człowieka)

Rachunek populacyjny
 

Definiens:

Narzędzie matematyczne, który pozwala badać obiekty żywe przez pryzmat populacji, rozumianej matematycznie jako zbiór obiektów charakteryzujących się przynajmniej jedną taką samą właściwością. Rachunek populacyjny zajmuje się badaniem rozkładu stanów tej właściwości w populacji oraz zmiennością tego rozkładu w czasie. Rachunek populacyjny uwzględnia również typową dla obiektów żywych rozrodczość.

Podstawowym obiektem rachunku populacyjnego jest popsor, a typowymi działaniami: traf popsora, suma popsorów, smuga popsora, transformacja selekcyjna popsora, generowanie rozrodcze, specjacja popsora oraz movens popsora

Reguła Duvernay
 

Definiens:

Ogromna liczba ludzi domaga się pomocy, lecz zaledwie nieliczni z nich na pomoc zasługują, a dalej zaledwie nieliczni z tych nielicznych otrzymaną pomoc potrafią właściwie wykorzystać.

Reguła ta została sforumłowana przez Francuzkę Ivonne Duvernay.

Reguła Gibbsa
 

Definiens:

Skłonność natury do psucia tego, co zorganizowane, i do niszczenia tego, co posiada jakiś sens

Z ciekawostek, to reguła ta jest sprzeczna z teorią ewolucji (opisanym w fizyce życia procesem powstania irozwoju życia na Ziemi).

Replikator syntetyzujący
 

Definiens:

Obiekt typu RPD, który poza tym, że przywłaszcza zasoby i dzieli się, niejako na boku buduje cząstki chemiczne (w warunkach Ziemskich białkowe) w oparciu o projekt, który sam w sobie stanowi.

Religia
 

Definiens:

system wierzeń i praktyk, określający relację pomiędzy różnie pojmowaną sferą sacrum (świętością) i sferą boską, a określonym społeczeństwem, grupą lub jednostką.

Projekt memetyczny

Resergia
 

Definiens:

Wielkość fizyczna informująca o potencjale przetrwania obiektu. (Docelowo: co się nań składa i jak może być wykorzystany.)

Na resergie składają się: materia, energia i informacja. W związku z tym nie jest ona wielkością ani addytywną, ani zachowawczą. Zależy od czasu, warunków zewnętrznych i co więcej, od obiektów, pomiędzy którymi zachodzi oddziaływanie: odchody sarny nie wchodzą w skład resergii człowieka, natomiast stanowią główne jej źródło dla żuka gnojarza (Geotrupes stercorarius) patrz nadążność.

Resergię klasyfikujemy w zależności od poziomu organizacyjnego obiektu żywego z jakim mamy do czynienia i w związku z tym rozróżniamy resergię indywidualną konieczną do realizacji indywidualnego (naszego) celu życia i resergię społeczną konieczną do trwania społeczności.

Zasób niezbędny obiektowi żywemu do realizacji jego celu życia

Pojęcia resergii (zasobu koniecznego) nie należy mylić z pojęciem zasobów pożądanych

Resergy - Required resources, required energy

Rozbój
 

Rozbój to przejęcie zasobu spod władztwa obiektu, który nie chce się go pozbyć przy użyciu przemocy.

Kradzież
Grabież

Rozmaitość
 

Definiens:

Jeden lub wiele

RPD
 

Definiens:

Zjawisko ciągu rozpadania się i ponownej rekonstrukcji obiektów. Tę odbudowę obiekty zawdzięczają dążeniu do grupowania się elementów składowych, które je tworzą, natomiast rozpad jest wynikiem przekroczenia pewnej, krytycznej dla spoistości budującego się obiektu, wartości.

Przykładami cząstek o silnych właściwościach RPD są:

• Liposomy (kuliste struktury błonowe) budowane z wolnych fosfolipidów
• DNA (liniowy nierozgałęziony biopolimer) budowany z nukleotydów deoksyrybozowych

Przykładami cząstek o słabych właściwościach RPD są:

• RNA budowane z nukleotydów rybozowych

Skrót „RPD” został utworzony poprzez połączenie pierwszych liter łacińskiego wyrażenia reconstructo post dividere, co znaczy: odbudowa po podziale.

Wielu filozofów poszukuje czynnika mogącego wyrazić "absolutną jedność i totalność" w chaotycznym świecie zjawisk i rzeczy. Tym właśnie czynnikiem jest zjawisko RPD, generuje bowiem procesy gerpedelucyjne, które dalej kształtują już "chaos" i dynamizm transformacyjny różnorodnych form życia, które to życie jest de facto pochodną zjawiska RPD.

Autoodbudowa RNA jest możliwa, jednak w procesie tym pojawia się o wiele więcej błędów niż przy odbudowie DNA.

Warto zauważyć, że cząstki typu RPD zachowują się tak, jak gdyby realizowały strategię: „przyswajaj zasoby aż do podziału”. Oczywiście nie jest to strategia przez nie wymyślona, lecz wynika po prostu z fizyki zjawiska.

Samodzielny obiekt nadążny
 

Definiens:
Model obiektu samosterownego, który podtrzymuje tę samosterowność, a sterowanie wykorzystuje do realizacji celu

Składa się z:

• Czujników
• Analizatorów
• Siłowników
• Magazynu zasobów

Sansara
 

Zapożyczone z filozofii wschodu definiendum, którego definiensem jest: proces przemian, któremu podlegają wszelkie obiekty. Proces powstania (w wyniku działania inicjatorów), trwania (w wyniku oddziaływania konstruktorów i destruktorów) i terminacji ( w wyniku działania terminatorów) obiektu.

• W hinduizmie, dźinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. Ten definiens w fizyce życia określany jest definiendum gerpedelucja

• W buddyzmie sansara oznacza również cykl przemian, któremu podlegają wszelkie byty i zjawiska włącznie z naszymi myślami, uczuciami i ciałami. Jest to powtarzany w nieskończoność proces tworzenia i upadku.

• Wikipedia

Selekcja
 

• Strefa euro może zdecydować się na "wstrząsający ruch"
  Grecja ujawniła w tym tygodniu, że zabraknie jej pieniędzy na wypełnienie zaleceń MFW. Paradoksalnie jest to zysk tego tygodnia – uważa Marek Siudaj z „Dziennika Gazety Prawnej”.
  - Strefie euro pozostaje właściwie do wyboru: albo cały czas dotować Grecję, a także Hiszpanię i Portugalię, przy okazji ograniczać sobie możliwości wzrostu albo zdecydować się na wstrząsający ruch, czyli po prostu szybko opracować zasady wyjścia ze strefy euro i po prostu wyprosić Grecję ze strefy euro - mówi Siudaj. – Dla Grecji to będzie szok, ale sądzę, że po 2 latach takich problemów oni wreszcie zaczną wychodzić na swoje, Unia Europejska nie będzie musiała wyrzucać kolejnych miliardów na ich ratowanie, a przy okazji inne kraje, które zobaczą, że można wyjść ze strefy euro i że nikt nie będzie ich cały czas dotował, też się wezmą do roboty – dodaje dziennikarz. Wstrząsający dla jednostki, a jednak ozdrowieńczy dla populacji. Patrz para ortogonalna ja/grupa.

Sprzężenie
 

Sprzężenie (lub inaczej oddziaływanie) to wpływ jednego obiektu na inny. Wpływ, to znaczy wszystko to, co doprowadza do: zmiany zachowania, zmiany właściwości lub zmiany samego obiektu, który poddany jest oddziaływaniu.

Sprzężenie zwrotne
 

Sprzężenie zwrotne to sprzężenie, w którym jeden obiekt oddziałuje na drugi, a drugi oddziałuje na pierwszy. Dochodzi zatem do sytuacji, że obiekt pierwszy zmienia funkcjonowanie obiektu drugiego, a zmiany te z kolei zmieniają funkcjonowanie obiektu pierwszego. Obiekt pierwszy zatem zwrotnie oddziałuje sam na siebie, przy czym pośrednikiem tego oddziaływania jest obiekt drugi.

Stan właściwości
 

Definiens:

Wartości wszystkich właściwości systemu/obiektu

Strategia
 

Definiens:

to zbiór algorytmów, planów, metod obliczeniowych, metod decyzyjnych, metod wytwórczych, kryteriów optymalizacyjnych, zasobów, struktur, konfiguracji, zasad i reguł służący do wypracowywania kolejnych akcji mających na celu osiągnięcie celu. Strategia to coś więcej niż algorytm, na jej podstawie opracowywana jest akcja nawet wtedy gdy sytuacja nie jest jednoznaczna. Strategia dopuszcza również decyzje losowe.

Taktyka
Nadążność

Strategia obiektów żywych
 

Definiens:

Realizuj cel obiektu żywego

Symbiogeneza
 

Definiens:

Wiki-pol 200905

Teoria powstawania gatunków na drodze symbiotycznej integracji różnych gatunków. Sformułowana została po raz pierwszy przez Konstantina Mereszkowskiego (rosyjskiego biologa i botanika, działającego w Kazaniu), w oparciu o badana nad porostami. Według jego koncepcji większe, bardziej złożone komórki powstały wskutek symbiotycznych relacji między mniej złożonymi komórkami. Opisał swoją teorię w 1909 roku w pracy w języku rosyjskim, chociaż jej założenia pojawiły się już w pracy z 1905 roku[1].

Symbiogeneza mylona jest z endosymbiozą, dlatego warto od razu zerknąć na definicję tej drugiej

Syndrom atrakcji
 

Definiens:

Podświadome lepsze przyswajanie tego, co mówią atrakcyjne w naszym postrzeganiu osoby tej samej płci w stosunku do tego, co mówią osoby mniej atrakcyjne.

• Odnosi się to do osobników tej samej płci. Kobieta zadbana i ubrana w elegancką garsonkę o wiele łatwie docierta do swych rozmówczyń, a elegancki mężczyzna do rozmówców.
• W przypadku gdy treści przekazuje atrakcyjna kobieta mężczyznom lub atrakcyjny mężczyzna kobietom górę biorą popędy i jak do mężczyzn mówi atrakcyjna kobieta, to ci w ogóle nie wiedzą o czym ona mówi...

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom autorytetu
 

Definiens:

Podejmowanie decyzji i działań nie w oparciu o swe własne rozumowanie, lecz w oparciu o wytyczne i dyrektywy osób uznanych za autorytety.
Niebezpieczne jest gdy autorytet wypowiada się w dziedzinach, na których się nie zna lub gdy jest sztucznie wychodowany wyłącznie w celu wpływania na ludzi.

• Syndrom autorytetu jest przykładem zjawiska ortogonalnego, którego efekty wpływają pozytywnie lub negatywnie (w sensie realizacji celu) na grupę społeczną: Najczęściej autorytet postrzegany jest jako czynnik stabilizujący więzi społeczne i ma wydźwięk pozytywny. Istnieje jednak niebezpieczeństwo, iż nadmierne zaufanie do autorytetów grozi skostnieniem poglądów a czasem nawet ich zwyrodnieniem. Brak autorytetów w danej społeczności grozi jej rozpadem lub anarchią. Istnienie w społeczności jednego, dominującego, autorytetu grozi jej faszyzacją. Zbyt wielka ich liczba zagraża atomizacją. [Wikipedia, stan 2011.03.07]
• W rzeczywistości mnóstwo ludzi akceptuje teorie naukowe, ponieważ ktoś powiedział, że są one prawdziwe, a nie dlatego, że je rozumie. [Lewis Wolpert, "Nienaturalna natura nauki", str. 9]
• Aby ukarać mnie za moją pogardę dla autorytetów, Los sprawił, że sam stałem się autorytetem. [Albert Einstein]
• Wiara w autorytety powoduje, że błędy autorytetów przyjmowane są za wzorce. [Lew Tołstoj]
• Wychowanie, całkowicie wyzwolone z autorytetu, tradycji i dogmatu, kończy się nihilizmem. [Leszek Kołakowski]

Definicja autorytetu
Cytaty nt. autorytetu

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom czerwonych oczu
 

Definiens:

Syndrom czerwonych oczu wyraża się pragnieniem, żeby każdemu było tak źle, jak mnie oraz podejmowaniem stosownych działań mających do tego doprowadzić.

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

• czy pani wie, co jest znamieniem mierności? Niechęć do cudzych osiągnięć. Te drażliwe miernoty, które siedzą i trzęsą się, żeby czyjeś dzieło nie okazało się większe od ich własnego - "Atlas zbuntowany", Ayn Rand

Syndrom framugi
 

Definiens:

Zespół zjawisk związany z ucieczką od głównego wątku i skoncentrowaniu się na wątku (wątkach) pobocznym, po to jednak by pokazywać, że dalej pracuje się w wątku głównym.

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom grupowego myślenia
 

Definiens:

Uleganie sugestiom i naciskowi grupy, do której się należy

Regułą jest, że nagromadzenie wiedzy i doświadczenia zmniejsza częstość pomyłek i prowadzi do możliwie najlepszego rozwiązania problemu. Przy założeniu, że każdy z uczestników wnosi twórczy wkład osobisty, skutkiem myślenia grupy powinny być trzeźwa, wielostronna ocena sytuacji oraz podjęcie właściwej decyzji. To dlatego powszechnie się uważa, że myślenie zespołowe zapewnia lepsze wyniki, niż myślenie samodzielne.

Okazuje się jednak – i to bardzo często – że inteligencja grupy wcale nie przewyższa inteligencji jej poszczególnych członków; że decyzje rozmaitych komitetów czy komisji są wyjątkowo nietrafne i byłoby lepiej gdyby były one podejmowane przez pojedyncze osoby. Zespół bowiem ulega złudzeniu co do swojej nieomylności i wyższości intelektualnej, przy czym złudzenie to jest tym silniejsze, im wyższy jest status społeczny każdego z uczestników, im wyższym dyplomem może się on legitymować i im większy jest poziom wewnętrznej spójności grupy. Istnieje wiele czynników, które powodują, że grupa podejmuje często gorsze jakościowo decyzje o większym poziomie ryzyka. Czynniki te składają się na tzw. syndrom grupowego myślenia.

Według badającego ten syndrom Irvinga Janisa charakteryzuje się on następującymi objawami:

• iluzja nieomylności i pewności siebie,
• lekceważenie niepomyślnych informacji,
• wiara we własną etykę zawodową, nieuwzględnianie etycznych i moralnych aspektów decyzji,
• lekceważące traktowanie wyników i osób spoza zespołu,
• wywieranie nacisku dla wymuszenia konformizmu,
• samocenzurowanie się (aby uniknąć powtarzających się negatywnych reakcji grupy, krytyczni jej członkowie decydują się w końcu milczeć),
• iluzja jednomyślności (milczenie jest traktowane jako wyraz zgody),
• filtrowanie informacji, tzn. członkowie grupy starają się nie dopuścić informacji sprzecznych ze zdaniem grupy.

Zjawisko to wynika ze ślepego naśladownictwa ludzi sukcesu, na przykład: jeśli mistrz nosi sygnet to wiele osób też będzie nosiło sygnet, myśląc, że tym samym stanie się poniekąd mistrzem.

Zjawisko to znane jest od wieków. Jego istotę świetnie oddaje łacińska sentencja: Quidquid Latine dictum sit, altum videtur (cokolwiek powiesz po łacinie brzmi mądrze), które można w obecnych warunkach sparafrazować: W cokolwiek, co powie Amerykanin Polak uwierzy

Syndrom Kalego
 

Zespół zjawisk (w tym przekonań) nieobiektywnej oceny standardów moralnych. Inaczej oceniamy zachowania własne i grup społecznych, których jesteśmy członkiem, a inaczej zachowania innych i grup społecznych, do których należą.

• Jeśli ktoś Kalemu zabrać krowy [...], to jest zły uczynek [...]. Dobry, to jak Kali zabrać komu krowy. [Henryk Sienkiewicz, "W pustyni i puszczy"]

• My jesteśmy ponad, bo przecież znamy szczegóły, znamy siebie i wiemy co nam wolno i co jest słuszne, uczciwe i dobre. Nie dodajemy przy tym ... dla nas.

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom kasty
 

Definiens:

Zespół zjawisk mający na celu wzmocnienie interesu grupy społecznej - kasty, do której się należy.

• Typowe przejawy tego syndromu:
  • Walka Kościoła Katolickiego z Galileuszem
  • Stworzenie fałszywej historii przebiegu II Wojny Światowej (szczególnie dotyczy to lat 1941 i 1942) przez etatowych historyków radzieckich - tzw. "istorikow w pagonach"
  • Trzymanie podświadomej sztamy przez wszystkich członków "państwa"
  • Tak zwana "solidarność zawodowa"

• Na miejscu zostawali wtedy najwięksi spryciarze. Na przykład uczciwego kierownika magazynu żywności zawsze wysyłali na pierwszą linię, zostawiając złodziei i kanciarzy. Uczciwy przecież odda wszystko żołnierzom, nie chowając niczego dla siebie ani dla szefostwa. A szefostwo lubi pożreć tłuściej. Kanciarz przecież, nie zapominając o sobie, zawsze dogodzi zwierzchnikowi. Jakże można pozbawiać się tak cennej kadry? Kogo w końcu wysłać na pierwszą linię? Oczywiście, tego pierwszego! Tworzył się swego rodzaju zaklęty krąg. Swój wspierał swojego. A jeśli jakiś tam idiota próbował wywalczyć sprawiedliwość – ci niszczyli go wszyscy razem... - [W.Bieszanow, "Obrona Leningradu", str. 315]

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom krytyki
 

Definiens:

Zespół zjawiski wywołanych krytyką pod naszym adresem. Na przykład podświadome oburzanie się i automatyczne nielubienie jej autora(ów).

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom Machiavellego
 

Definiens:

Podświadome przypisywanie cech negatywnych (pozytywnych) osobie tłumaczącej (na przykład w sposób naukowy) negatywne (pozytywne) zagadnienia społeczne.

Przykłady:

• niemoralnym jest ten, kto mówi o zachowaniach niemoralnych
• osoba, która omawia wpływ korupcji na społeczeństwo, jeśli tylko zacznie mówić o pozytywnych społecznie aspektach tego zjawiska będzie uważana za osobę korumpującą lub skorumpowaną
• osoba, która głosi hasła pomocy społecznej postrzegana jest pozytywnie
• ktoś, kto rozważa myśli Hitlera jest uważany za faszystę

  ---

  Uwagi:
  
  • Syndrom ten działa w obie strony - automatycznie cechy pozytywne przypisuje się tym, którzy mówią o pozytywnych zagadnieniach społecznych. Komuniści, choć historia pokazała jakimi byli okrutnikami i nieudolnymi ekonomistami, darzeni są sympatią, ponieważ mówią o pomocy biednym (w domyśle każdemu z nas).
    
    
  • Nazwa syndromu pochodzi od nazwiska Niccolò Machiavelli'ego autora "Księcia" (1513) - jednej z pierwszych rozpraw naukowych poświęconych zagadnieniu sprawowania władzy. A o sprawowaniu władzy nie można sensownie mówić nie podejmując tematów niemoralnych. Gdy Machiavelli pisze, że okrucieństwo i terror należy stosować, ale rozsądnie i tylko w miarę potrzeby, automatycznie [na zasadzie syndromu Machiavellego] przez zdecydowaną większość czytelników odbierany jest jako okrutnik. Natomiast jest on wielki, jak bowiem powiedział o nim Stendhal "pozwolił nam poznać człowieka".
    
    
  • Część krytyki socjobiologii ma swoje źródła w poglądach religijnych i politycznych. Główny zarzut dotyczący "tolerowania" czy wręcz "akceptowania" zachowań uchodzących w naszej kulturze za niemoralne wynika w znacznej części z niezrozumienia istoty założeń socjobiologii. Teorie socjobiologiczne nie wypowiadają się wcale na temat "moralności" czy "słuszności" jakichś zachowań. Ich opis wcale nie oznacza ich wartościowania, a tym bardziej akceptacji. Edward O. Wilson
  Pojęcia skojarzone:
  

  Typowe populacyjne reakcje emocjonalne

Syndrom "Moja niemoc ich wina"
 

Definiens:

Podświadome przypisywanie przyczyn własnej porażki lub nieumiejetności czynnikom, bądź osobom zewnętrznym.

• Rzecz jasna, białoruski dyktator nawet przez chwilę nie dopuści do głosu opinii, że kryzys spowodował nie kto inny, lecz on sam. [Jakub Woziński, "Panika w Mińsku", Nczas XLII]

Typowe populacyjne reakcje emocjonalne

Cytaty z literatury związane z hasłem "Syndrom moja niemoc ich wina".

Syndrom obrony instytucji
 

Zespół zachowań indywidualnych i grupowych służący ochronie instytucji (grupy społecznej), której się jest członkiem lub w której się pracuje.

• Opis tego syndromu pióra Adama Wiśniewskiego-Snerga:
  Czy pan aby wie, że na wydziale fizyki o jednego potencjalnego studenta walczą między sobą cztery wolne miejsca? W takiej sytuacji tytułowanymi luminatorami nauki stają się u nas automatycznie te wszystkie kołki, które odpadły przy konkursowych egzaminach na inne wydziały. Podsuwamy im swoje wolne miejsca jak ostatnią deskę ratunku, głaszczemy i windujemy na sam szczyt. Dzięki takiemu systemowi postępowania dyplomanci są naszymi ludźmi, zaś gmach nauki jest obsadzony zwartym zespołem figur ponumerowanych na odpowiednich grzędach – to mur, którego nie poruszy samotny człowiek z kajetem w dłoni, tym bardziej jeśli ma coś istotnego do powiedzenia. Żaden postawiony na straży dekoracji pracownik naukowy nie dopuści do ujawnienia cennej myśli przybysza spoza gmachu, gdyż po ogłoszeniu jej wszystkie publikacje, wydawane dotąd w celu pozorowania wiedzy, poszłyby – rzecz prosta – na toaletowy gwóźdź. Do tragedii tego rodzaju dochodzi tylko raz na kilkaset lat. Następuje ona wyłącznie w momencie wyjątkowego bałaganu w jakiejś specjalności oraz na skutek karygodnych zaniedbań urzędników naukowych powołanych i wykształconych po to właśnie, aby pilnowali pustych opakowań. [Adam Wiśniewski-Snerg, „Według Łotra”]
  
  
• Galileusz zwykle kojarzony jest z "konfliktem z Kościołem katolickim". Konflikt ten na wyższym poziomie ogólności jest doskonałym przykładem syndromu obrony instytucji.

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom kasty

Syndrom pana John'a
 

Definiens:

Tendencja do obdarzania niewspółmiernym zaufaniem przedstawicieli obcych narodów, nacji aktualnie wiodących gospodarczo i militarnie. Wierzy się bardziej w to co mówią, niż w fakty.

Zjawisko to wynika ze ślepego naśladownictwa ludzi sukcesu, na przykład: jeśli mistrz nosi sygnet to wiele osób też będzie nosiło coś podobnego uważając, że przez to automatycznie zbiliżają się do mistrzostwa.

Zjawisko to znane jest od wieków. Jego istotę świetnie oddaje łacińskie przysłowie: Quidquid Latine dictum sit, altum videtur – cokolwiek powiesz po łacinie brzmi mądrze, które można w obecnych warunkach sparafrazować: We wszystko, co powie Amerykanin Polak święcie wierzy.

Typowe populacyjne reakcje emocjonalne

*Syndrom powszechnej ściemy
 

Typowe populacyjnie reakcje emocjonalne

Syndrom "Tak, bo większość"
 

Definiens:

• W rzeczywistości mnóstwo ludzi akceptuje teorie naukowe, ponieważ ktoś powiedział, że są one prawdziwe, a nie dlatego, że je rozumie. [Lewis Wolpert, "Nienaturalna natura nauki", str. 9]

Typowe populacyjne reakcje emocjonalne

Syndrom zakotwiczenia
 

Definiens:

To przywiązanie do własnych przekonań, które sprawia, że odrzuca się wszystko co tym przekonaniom przeczy.

Syndrom ten należy do grupy typowych populacyjne reakcji emocjonalnych.

• Osoby wierzące w istnienie Boga odrzucają wszelkie rozumowania, które to istnienie podważają. I odwrotnie osoby uważające siebie za myślące racjonalnie, w związku z tym odrzucający istnienie Boga, z trudem (jeśli w ogóle) zgadzają się z tym, że Bóg, choć nie istnieje jest obiektem (niematerialnym) mającym charakter czynnika sprawczego, który w zależności od okoliczności może być konstruktorem lub destruktorem.

Typowe populacyjne reakcje emocjonalne

System
 

Definiens:

to obiekt z oddziaływującymi na niego warunkami zewnętrznymi lub grupa współdziałających obiektów z ich warunkami zewnętrznymi i wzajemnymi relacjami pomiędzy nimi.

dążność obiekt

System(/obiekt) autodynamiczny
 

Definiens:

System(/obiekt), który generuje procesy, które zwrotnie zmieniają system.

Przykładem takiego systemu jest:

• Ziemski ekosystem, którego elementami są wszystkie obiekty żywe. Zachowania tych obiektów sprawiają, że kolejne pokolenia obiektów żywych są inne od swoich poprzedników i inaczej się zachowują. (Przykład nieustannego autodynamizmu systemu).
• Człowiek podcinający gałąź, na której siedzi. (Przykład autodynamizmu jednorazowy).

dążność system dyssypatywny system strumieniowy

System(/obiekt) dyssypatywny
 

Definiens:

System(/obiekt), którego utrzymanie wymaga stałego wkładu energii i który w rezultacie energię tę rozprasza.

Przykłady proste takich obiektów: płomień, wir; bardziej złożone: laser; najbardziej złożone: obiekt żywy.

System(/obiekt) społeczny
 

System, którego elementami są obiekty żywe.

• Najważniejszym kryterium decydującym o tym czy mówimy o systemie społecznym czy o obiekcie społecznym, jest funkcja selekcyjna. Odpowiedzi na to czy mamy do czynienia z obiektem czy systemem społecznym udziela klasyfikacja gerpedelucyjna grup.
• Państwo choć rozumiane jest jako system społeczny, może być badane jako obiekt społeczny. Tego typu podejście do tego zagadnienia zaproponował już Niccolò Machiavelli.
• Systemom społecznym nadawane są przeróżne nazwy: rój pszczół, kolonia mrówek, ławica ryb, chmara ptaków, stado w odniesieniu do ssaków. Prawdopodobnie mówi się kolonia i rój by wyróżnić ich bliskość systemom typu WSS.

grupa społeczna

System/Obiekt strumieniowy
 

Definiens:

Obiekt/system, którego struktury są chwilowym stanem utorzonym przez przepływające strumienie energii, materii lub informacji.

Zamiennie do definiendum "system strumieniowy" można używać bardziej niezrozumiałego definiendum "system otwarty"

Przykłady proste takich obiektów: płomień, wir; bardziej złożone: konto bankowe, przedsiębiorstwo; najbardziej złożone: obiekt żywy.

Do tego typu systemów stosuje się również nazwę system otwarty.

Taktyka
 

Definiens:

To element strategii, który nadaje jej taki, a nie inny charakter

Taktyka struktury
 

Definiens:

Taktyka wyrażona w rozmieszczeniu elementów, czymś konkretnym, trwałym i zmaterializowanym, np. w budowie anatomicznej

Czasem, by osiągnąć cel, wcale nie trzeba się ruszać lub przemieszczać – w zupełności wystarcza odpowiednia budowa ciała (rozmieszczenie elementów) i właściwe umiejscowienie się (bycie we właściwym miejscu).

Taktyka zachowań
 

Definiens:

Taktyka wyrażona poprzez działanie podejmowane przez analizator, np. zachowanie

Taktyka von Krezussa
 

Definiens:

Oszukiwanie w taki sposób, by wzbudzić w przeciwniku przekonanie, że jego sprzymierzeniec jest jego wrogiem.

Nazwa tej taktyki pochodzi od zajadłego zwalczania prywatnych przedsiębiorców przez komunistyczne środki masowego przekazu. Wmawiały one, że producenci dóbr są wrogami społeczeństwa dlatego, że przez produkcję się bogacą. Według propagandystów producenci państwowi byli w tym względzie o wiele bardziej społecznie przydatni: choć bowiem produkowali drogo i to czego nikt nie chciał kupić, ale za to nie bogacili się.

Skarby, gromadzone przez Krezusa w Sardes z kopalń złota i wymuszonych danin (m.in. od miast greckich Azji Mniejszej), stały się przysłowiowe. Jego imię jest obecnie synonimem bogacza.

Cytaty z literatury związane z hasłem "Taktyka von Krezussa".

Taktyka von Neumanna
 

Definiens:

Oszukiwanie w taki sposób, by wzbudzić w przeciwniku przekonanie, że oszukiwanym nie jest.

Dwutorowe działanie mające na celu wygranie z przeciwnikiem (osiągnięcie korzyści jego kosztem) przez a/. bluff (oszustwo) oraz b/. przeszkodzenie mu obronie przed naszą wygraną przez wzbudzenie w nim pewności, że my sami nie bluffujemy

Cytaty z literatury związane z hasłem "Taktyka von Neumanna".

Taktyka von Socialla
 

Definiens:

Oszukiwanie w taki sposób, by wzbudzić w przeciwniku przekonanie, że robimy wszystko, żeby to on wygrał.

Cytaty z literatury związane z hasłem "Taktyka von Socialla".

Teoria
 

Definiens:

Najbardziej skrótowy model rzeczywistości

• pozwalający ją zrozumieć oraz
• umożliwiający w ramach założonej dokładności jej przewidywanie oraz
• służący do realizacji wytyczonych celów (np. wygrania, wytworzenia)

Wikipedia Pol
Teoria to system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy opisujący jakąś wybraną fizyczną lub abstrakcyjną dziedzinę.
W przypadku nauk przyrodniczych, inżynieryjnych i nauk humanistycznych teorie są tworzone w celu systematyzowania i racjonalizowania faktów, wyjaśniania powodów ich występowania, przewidywania przyszłych zdarzeń, oraz budowy nowych systemów/urządzeń/broni.

Teoria gier
 

Definiens:

to dział matematyki zajmujący się badaniem zachowań w przypadku konfliktu interesów. Wywodzi się z badania gier hazardowych i stąd jej nazwa. Zastosowanie znajduje w teorii i praktyce walki sportowej i wojennej oraz w ekonomii, biologii (szczególnie w socjobiologii), socjologii oraz informatyce (patrz: sztuczna inteligencja). Zastosowanie teorii gier w biologii przez Johna Maynarda Smitha zaowocowało pojawieniem się ewolucyjnej teorii gier i memetyki.

Teoria systemów
 

Teoria systemów jest interdyscyplinarną nauką badającą systemy na poziomie uogóolnionym. Jej celem jest odkrycie ogólnych zasad i metod analizy, które mogą być stosowane do wszystkich typów systemów we wszystkich dziedzinach badań.

• System
• Zaburzenie
• Analiza wrażliwości

Transcendencja
 

Transcendencja (filozfia) (z łac. transcendens - przekraczający) - filozoficzny termin mający wiele różnych, lecz spokrewnionych znaczeń; m.in.: "istnienie na zewnątrz, poza (ponad) czymś, w szczególności: istnienie przedmiotu poznania poza umysłem poznającym, bądź bytu absolutnego poza rzeczywistością poznającego". ^{[pl.wikipedia.org/wiki/Transcendencja_(filozofia), stan 201001]}

Transcendencja (religia) - w znaczeniu duchowym jest to dosłownie tłumacząc z łaciny "wspinanie się" lub "przechodzenie poza". Transcendencja jest próbą przekroczenia rzeczywistości i przejścia na inny poziom ludzkich doświadczeń i zmysłów. ^{[pl.wikipedia.org/wiki/Transcendencja_(religia), stan 201001]}

Transformowalność
 

Definiens:

Zdolność do przekształcenia się

Trybalizm
 

Definiens:

Wilson "O naturze ludzkiej"
Przywiązanie do grupy własnej i poczucie łączności z nią, rodzaj instynktu plemiennego.

Twierdzenie Actona
 

Definiens:

Władza psuje, władza absolutna psuje absolutnie

• W 1996 Anna Kalata pozwała Powszechny Zakład Ubezpieczeń o odszkodowanie za utracone korzyści z tytułu niezdolności do pracy. [I nic dalej się nie działo] W grudniu 2006 jako członkini KNF [Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, jak pisze na swojej stronie "dba o stabilne funkcjonowanie i bezpieczny rozwój rynku finansowego"] głosowała za powołaniem na stanowisko prezesa zarządu PZU Jaromira Netzla, który, jak się okazało, przeszedł to głosowanie jednym głosem. Wkrótce potem zarząd PZU, działając w trybie nadzwyczajnym, zawarł z Anną Kalatą ugodę, w wyniku której w czerwcu 2007 PZU wypłacił jej odszkodowanie (wraz z odsetkami) w wysokości 1,3 mln zł. [Wikipedia, hasło Anna Kalata, stan 2011.07.28]

  Dobry murarz na budowie zarabiał w tym czasie około 4000 zł.

Typowe dylematy interesu
 

Definiens:

Dylemat aresztowanych

Typowe populacyjne reakcje emocjonalne
 

Definiens:

Genetycznie zapisane taktyki zachowań typowe dla wiekszości osobników w danej populacji. Taktyki te są emergentami wykształconymi (powstałymi i doskonalonymi) przez proces gerpedelucji. Pojegają na automatycznym uruchomieniu grupy określonych reakcji obiektu żywego w odpowiedzi na działanie określonych czynników (bodźców). Ponieważ są to reakcje uruchamiane na zasadzie automatu, powodują, że reakcje dla otoczenia mogą wydawać się niezrozumiałe lub nieracjonalne.

Syndrom atrakcji
Syndrom autorytetu
*Syndrom czerwonych oczu
Syndrom grupowego myślenia
*Syndrom Kalego
Syndrom krytyki
Syndrom Machiavellego
Syndrom "Moja niemoc ich wina"
Syndrom pana John'a
Syndrom "Tak, bo większość"
Syndrom zakotwiczenia

Typowe populacyjne procesy naturalne
 

Definiens:

Procesy zachodzące w sposób naturalny w populacjach obiektów żywych

gerpedelucja i ewolucja biologiczna
Zjawisko ogrodnika

Układ
 

Definiens:

Pojęcie identyczne z pojęciem system

Słowo układ jest polskim odpowiednikiem występującego w wielu językach świata słowa system. W polskim języku naukowym mamy do czynienia ze zjawiskiem osmotycznej anglicyzacji, czyli wprowadzaniem słów angielskich. Autorzy, by unikać powtórzeń "układ, układ" wprowadzili kuchennymi drzwiami do języka polskiego słowo system (po angielsku - zawszeć to brzmi bardziej naukowo), co dało im możliwość przeplatania "układ, system". Dokładnie z taką samą sytuacją mamy do czynienia ze: stateczność-stabilność, udomowienie-domestykacja.
Fizyka Życia ze względu na jednoznaczność rezygnuje ze słowa polskiego na rzecz system, czym de facto przyczynia się do osmotycznej anglicyzacji naszego języka

Vivacitas
 

Definiens:

Miara żywotności, zdolność namnażania

Pojęcie bardzo ogólne może być stosowane nie tylko do pojedynczych obiektów żywych, lecz również do gatunków, społeczeństw, a nawet do bytów abstrakcyjnych, takich jak memy.

W odniesieniu do obiektów żywych viavacitas ma dwa wymiary: indywidualny i grupowy. Ich współzależność jest szerzej opisana jako żywe walczy.

*Wewnętrzne procesy populacyjne
 

*Właściwość
 

Wolny rynek
 

Wolny rynek to rynek, na którym wymiana dóbr dokonuje się w wyniku dobrowolnie zawieranych transakcji pomiędzy kupującym, a sprzedającym, przy dobrowolnie ustalonej przez nich cenie. Na wolnym rynku zarówno kupujący i sprzedający nie podlegają żadnym ograniczeniom ani przymusowi ze strony podmiotów zewnętrznych (np. władzy publicznej), a warunki transakcji - w szczególności cena - zależą jedynie od ich obopólnej zgody. - [Wikipedia, pol., 2011.04.07]

• Wolny rynek to nic innego, jak społeczne przyzwolenie na selekcję naturalną.
• Powszechnie "wolny" w kontekście "wolnego rynku" rozumiany jest jako "wolna amerykanka", czyli zezwolenie na robienie dowolnych przekrętów. Jednak "wolny" należy rozumieć jako "rynek nieprzymuszonego (inaczej wolnego) wyboru".

Wyodrębnianie ewolucyjne
 

Jeden z mechanizmów ewolucji biologicznej powodujący takie, a nie inne kształtowanie właściwości obiektów żywych.

Rozważymy na przykład śmierć, która dotyka grupy społeczne. Może ona być spowodowana katastrofą, wojną lub zarazą. Przyczyna taka może spowodować śmierć wszystkich członków danej grupy lub tylko pewnej części. W tym drugim przypadku możemy mieć do czynienia z dwoma charakterystycznymi przypadkami:

1. ginie mały odsetek populacji
2. ratuje się mały odsetek populacji

Ewolucja biologiczna
Łańcuch sukcesji

Wyróżnik ludzki
 

Definiens:

Zachowanie lub czynnik właściwy dla człowieka, a nie występujący u zwierząt.

• Myślenie abstrakcyjne
• Pieniądze
• Religia

• Świadome przekazywanie wiedzy nie jest wyróżnikiem ludzkim, bowiem zwierzęta (np. orki) uczą swe młode.

Wyzyskiwacz
 

Definiens:

Osobnik bogacący się poprzez kradzież, grzabież lub rozbój.

Przedsiębiorca kompradorski
Przedsiębiorca wolnorynkowy
Atlasi/Grabieżcy

Yang i yin
 

Definiens:

Czynniki przeciwstawne, pro i anty. Heglowska teza i antyteza, w fizyce życia: czynnik i antyczynnik.

Zaburzenie
 

Definiens:

Nieprzewidziany czynnik wpływający na proces w danej chwili czasowej.

• Zaburzenie nie działa w sposób zdeterminowany, bo gdyby tak było to nie byłoby zaburzeniem, lecz czynnikiem.

• Nie jest to powszechnie znane,
  że w alpiniźmie
  najmniejszy nawet błąd
  konsekwencje może mieć przesrane

Z punktu widzenia teorii systemów zaburzenia klasyfikuje się na destabilizujące i nieistotne. Badaniem tego jakie konsekwencje może mieć zaburzenie na system zajmuje się analiza wrażliwości

Zachowanie
 

Zachowanie to proces w sensie matematycznym

Zapadka
 

Mechanizm przekształcający zdarzenia losowe w zdarzenia ukierunkowane.

Zasada korekty
 

Definiens:

Zasada okreslająca jak należy sterować systemami (np. społecznymi): im korekty częstsze, tym mniejsze, a im rzadsze, tym większe. Ponieważ korekta wiąże się z kosztem, który system musi ponieść, by ją zrealizować, nietrudno zauważyć, że w przypadku zaburzeń destabilizujących, im później jest ona wprowadzana, tym jej koszt jest wyższy.

Zasady Fizyki Życia
 

Definiens:

1. Wzajemne relacje w zbiorze rożnych cząstek dają się opisać rozkładem od skrajnie silnego przyciągania do skrajnie silnego odpychania

2. Dynamika zmian pokoleniowych w taktykach struktury (budowie) i taktykach zachowań (zachowaniu) obiektów żywych odbywa się w wyniku działania ewolucji biologicznej, której podstawą jest proces gerpedelucji

3. Wszelkie oddziaływania pomiędzy obiektami żywymi są oddziaływaniami o charakterze nadążnym.

4. Wszelkie interakcje pomiędzy obiektami żywymi i składającymi się na nie elementami sprowadzają się do doskonalenia konfliktu interesu lub agregacji współpracy.

Zasób
 

Definiens:

Wszystko to co może być wykorzystane przez obiekt

Zjawisko ogrodnika
 

Definiens:

• Ludzie myślący racjonalnie [...] często zauważają, że istnieją cele wspólne, które łatwiej zaspokoić decyzją centralną, niż czekać, aż zorganizuje się odpowiednia grupa prywatna. Ba! Czasem taniej jest podjąć taką decyzję, niż płacić za badanie, czy warto te pieniądze wydać kolektywnie – czy nie.
  To prawda!
  Jednak gdy raz się na to zgodzimy i powstanie organ mający prawo wydawać wspólne pieniądze, to będzie on starał się wykazać – czyli będzie chciał wydać jak najwięcej naszych pieniędzy. Najpierw na cele może i uzasadnione, potem na mniej uzasadnione – a wreszcie na całkiem nieuzasadnione.
  Bo taka jest logika działania każdego urzędu, każdego ciała mającego prawo wydawać cudze pieniądze.
  Co więcej, organ ten będzie miał – żyjących z jego prac – ekspertów, przekonujących ogół, że te pieniądze wydać warto, i wręcz: trzeba.
  I nawet sam organ zacznie w to wierzyć! [JKM, blog 2011.06.03]

Typowe populacyjne procesy naturalne

Życie
 

Definiens:

to cecha zbioru autonomicznych obiektów typu RPD przyswajających (czerpiących) zasoby zewnętrzne aż do swego podziału, które wygenerowały proces doskonalenia gerpedelucyjnego, który z kolei zaczął wpływać na kolejne ich pokolenia.